WINDYKATOR.AI · WEZWANIE DO ZAPŁATY · Windykator.ai
Jak to działa Automatyzacja Cennik Demo Blog FAQ
Zaloguj się Załóż konto

Ulga na złe długi: VAT, CIT i PIT, warunki i terminy krok po kroku

W skrócieTL;DR

Ulga na złe długi pozwala odzyskać podatek zapłacony od faktury, za którą nigdy nie dostałeś pieniędzy. Zegar rusza po 90 dniach od terminu zapłaty. W VAT korygujesz podatek należny w JPK_V7 (art. 89a ustawy o VAT), w podatku dochodowym zmniejszasz podstawę opodatkowania o kwotę netto (art. 18f CIT, art. 26i PIT). Uwaga na pułapkę, którą myli większość poradników: w VAT masz na to 3 lata, ale w CIT i PIT tylko 2 lata od końca roku wystawienia faktury.

90 dni od terminu zapłaty · VAT: 3 lata · CIT i PIT: 2 lata · Bez zawiadomienia dłużnika · Abonament od 149 zł/mc · Stan na lipiec 2026

Posłuchaj na żywo

Lepiej odzyskać fakturę niż podatek

Wciel się w dłużnika i naciśnij „Rozpocznij rozmowę”. Tak Windykator.ai dzwoni po polsku i przypomina o zaległej fakturze. Ulga zwraca Ci podatek, ale nie zwraca kwoty netto. Tę odzyskuje się windykacją.

SYGN. AKT WND/2026/0042 · DEMO NA ŻYWO

To prawdziwa rozmowa: AI mówi po polsku i reaguje na to, co powiesz. Rozmowa demonstracyjna, nie dzwonimy do nikogo bez Twojej zgody.

90 dni od terminu VAT: art. 89a CIT: art. 18f Koniec VAT-ZD Koniec CIT/WZ Stan na lipiec 2026

Dwie różne ulgi

Ulga na złe długi w VAT i w CIT to nie to samo

Nazwa jest jedna, przepisy dwa, a terminy różne. Ta jedna tabela oszczędza więcej pieniędzy niż cała reszta strony, bo najczęstszy błąd nie polega na tym, że ktoś nie wie o uldze. Polega na tym, że wierzyciel przenosi termin z VAT do CIT i budzi się rok za późno.

VAT kontra CIT i PITPorównanie
Kryterium Ulga w VAT Ulga w CIT i PIT
Podstawa prawna art. 89a i 89b ustawy o VAT art. 18f ustawy o CIT, art. 26i ustawy o PIT
Co odzyskujesz Zapłacony podatek należny od faktury Zmniejszasz podstawę opodatkowania o kwotę netto
Kiedy rusza zegar 90 dni od upływu terminu płatności 90 dni od upływu terminu zapłaty
Termin graniczny 3 lata od końca roku wystawienia faktury Tylko 2 lata od końca roku wystawienia faktury lub zawarcia umowy
Gdzie to wykazujesz JPK_V7, znacznik KorektaPodstawyOpodt Bezpośrednio w zeznaniu rocznym, bez załącznika WZ
Kiedy rozliczasz W okresie, w którym przypada 90. dzień W zeznaniu za rok, w którym minęło 90 dni. Można też przy zaliczkach
Dla wierzyciela to Prawo, nie obowiązek Prawo, nie obowiązek
Dla dłużnika to Obowiązek korekty podatku naliczonego Obowiązek zwiększenia podstawy opodatkowania
Zakres transakcji Dostawy i usługi opodatkowane w Polsce Wyłącznie transakcje handlowe, dłużnik z siedzibą w Polsce
Gdy dłużnik zapłaci Zwiększasz podatek należny w okresie zapłaty Zwiększasz podstawę w zeznaniu za rok zapłaty

Skąd bierze się mit o trzech latach w CIT: art. 18f ust. 8 pozwala przenosić nieodliczoną część zmniejszenia na kolejne lata, nie dłużej niż przez 3 lata. To zupełnie co innego niż dopuszczalność samej ulgi, która wygasa po 2 latach (art. 18f ust. 10).

Praktyczna konsekwencja jest brutalna. Faktura wystawiona w grudniu 2024 roku daje Ci prawo do ulgi w VAT jeszcze przez cały 2027 rok, ale prawo do ulgi w CIT wygasło z końcem 2026 roku. Wierzyciel, który czeka, aż sprawa „się wyjaśni”, oddaje najpierw podatek dochodowy, potem VAT, a na końcu samą fakturę, gdy roszczenie się przedawni.

Warunki

Jakie warunki trzeba spełnić, żeby skorzystać z ulgi na złe długi

Lista warunków skróciła się mocno przez ostatnie lata, tylko że poradniki tego nie nadążyły odnotować. Poniżej stan faktycznie obowiązujący, osobno dla obu podatków.

Ulga w VATart. 89a
  • Minęło 90 dni od upływu terminu płatności z umowy lub faktury.
  • Faktura nie została uregulowana ani zbyta w jakiejkolwiek formie, także do dnia złożenia deklaracji.
  • Jesteś czynnym podatnikiem VAT na dzień poprzedzający złożenie korekty.
  • Nie minęły 3 lata licząc od końca roku, w którym wystawiono fakturę.
  • Nie sprawdzasz już dłużnika. Warunki mówiące, że dłużnik musi być czynnym podatnikiem VAT i nie może być w upadłości, restrukturyzacji ani likwidacji, zostały usunięte po wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie C-335/19 i pakiecie SLIM VAT 2.

Sprzedaż na rzecz konsumenta też objęta ulgą, ale przy dodatkowym warunku: wierzytelność musi być potwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu i skierowana do egzekucji, albo wpisana do rejestru długów, albo wobec dłużnika ogłoszono upadłość konsumencką (art. 89a ust. 2a).

Ulga w CIT i PITart. 18f, art. 26i
  • Minęło 90 dni od terminu zapłaty określonego na fakturze, rachunku lub w umowie.
  • To transakcja handlowa w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom, a dłużnik ma siedzibę, zarząd albo stałe miejsce prowadzenia działalności w Polsce.
  • Dłużnik nie jest w restrukturyzacji, upadłości ani w likwidacji na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego dzień złożenia zeznania.
  • Nie minęły 2 lata licząc od końca roku kalendarzowego, w którym wystawiono fakturę lub zawarto umowę.
  • Odliczasz kwotę netto, bo tylko ona była wcześniej zaliczona do przychodów należnych. VAT należny nie jest przychodem.

Ulgę można stosować już przy obliczaniu zaliczek w trakcie roku, od okresu, w którym upłynęło 90 dni, aż do uregulowania należności. Nie dotyczy to zaliczek uproszczonych.

Zanim policzysz 90 dni

Wezwanie do zapłaty z odsetkami w 30 sekund

Ulga zwraca podatek, a nie fakturę. Zanim więc zaczniesz odliczać dziewięćdziesiąt dni, warto wykorzystać ten czas na odzyskanie całej kwoty. Wpisz kwotę faktury i liczbę dni po terminie, a generator policzy odsetki ustawowe za opóźnienie i złoży gotowe wezwanie do zapłaty. Bez zakładania konta.

Generator wezwania do zapłaty30 SEKUND

Rekompensata 40 EUR dotyczy tylko B2B

Wezwanie zawiera wszystkie wymagane elementy i naliczone odsetki ustawowe za opóźnienie. Bez logowania.

Fakty i mity

Osiem rzeczy, które o uldze na złe długi pisze się nieaktualnie

Przepisy o uldze zmieniały się kilkakrotnie: w 2017 roku uchylono sankcję dla dłużnika, w 2020 roku wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE wywrócił warunki dotyczące dłużnika, w 2021 roku SLIM VAT 2 wydłużył termin i otworzył ulgę na konsumentów, a od rozliczenia za 2023 rok zniknęły załączniki. Duża część poradników nadal opisuje stan sprzed tych zmian.

Obalamy8 mitów
Powtarzany mit Jak jest naprawdę Od kiedy
„W CIT masz na ulgę 3 lata, tak jak w VAT” W CIT i PIT dopuszczalność ulgi wygasa po 2 latach od końca roku wystawienia faktury (art. 18f ust. 10). Trzy lata z art. 18f ust. 8 dotyczą przenoszenia nieodliczonej nadwyżki od początku, mylone stale
„Dłużnikowi grozi 30% sankcji z art. 89b ust. 6” Przepis jest uchylony. Dłużnik ma obowiązek korekty, ale ta konkretna sankcja nie obowiązuje 1 stycznia 2017
„Dłużnik musi być czynnym podatnikiem VAT i nie może być w upadłości” Warunki dotyczące dłużnika w VAT zostały usunięte. Nie sprawdzasz jego statusu ani postępowań wyrok TSUE C-335/19, SLIM VAT 2
„Termin ulgi w VAT to 2 lata” To 3 lata od końca roku wystawienia faktury (art. 89a ust. 2 pkt 5) 1 października 2021
„Trzeba zawiadomić dłużnika i urząd skarbowy, składając VAT-ZD” Obowiązek zawiadomienia zniesiony. Ulgę wykazujesz znacznikiem KorektaPodstawyOpodt w JPK_V7 wraz z JPK_V7
„Do zeznania trzeba dołączyć załącznik CIT/WZ albo PIT/WZ” Załączniki zlikwidowano. Dane wpisujesz bezpośrednio w zeznaniu od rozliczenia za 2023 rok
„Ulga w VAT nie działa przy sprzedaży konsumentom” Działa, ale przy dodatkowych warunkach z art. 89a ust. 2a: wyrok i egzekucja, wpis do rejestru długów albo upadłość konsumencka 1 października 2021
„Można wziąć ulgę i jeszcze zaliczyć wierzytelność do kosztów” Nie dla tej samej wierzytelności. Art. 18f ust. 12 i 13 ustawy o CIT zakazują podwójnego rozliczenia stan obowiązujący

Wybór ścieżki

Ulga na złe długi, odpis aktualizujący czy wierzytelność nieściągalna

Dla jednej wierzytelności wybierasz jedną ścieżkę. Art. 18f ust. 12 i 13 ustawy o CIT wprost zakazują podwójnego liczenia: co odliczyłeś w uldze, tego nie zaliczysz do kosztów, a co zaliczyłeś do kosztów, tego nie odliczysz w uldze. Różnią się momentem i tym, czego wymagają na papierze.

Trzy ścieżkiWykluczają się
Ścieżka Kiedy dostępna Czego wymaga Podstawa
Ulga na złe długi Po 90 dniach od terminu zapłaty Niczego poza upływem terminu. Najszybsza i najtańsza ścieżka art. 18f CIT, art. 26i PIT
Odpis aktualizujący Gdy nieściągalność jest uprawdopodobniona Uprawdopodobnienia, na przykład pozwu, upadłości dłużnika albo wyroku art. 16 ust. 1 pkt 26a CIT
Wierzytelność nieściągalna Gdy nieściągalność jest udokumentowana Postanowienia komornika o bezskutecznej egzekucji, postanowienia sądu upadłościowego albo protokołu, że koszty procesu przewyższyłyby kwotę długu art. 16 ust. 1 pkt 25 i ust. 2 CIT

Wniosek praktyczny: zacznij od ulgi, bo jest dostępna najwcześniej i nie wymaga żadnego dokumentu poza kalendarzem. Do odpisu i do odpisania wierzytelności jako nieściągalnej wrócisz dopiero wtedy, gdy z ulgi skorzystać się nie da, na przykład po upływie dwóch lat albo gdy dłużnik wszedł w upadłość.

Czwarta możliwość to pozbycie się problemu w całości: sprzedaż wierzytelności kupującemu długi. Zbycie faktury zamyka jednak drogę do ulgi, bo jednym z warunków jest to, że wierzytelność nie została zbyta. Kolejność ma więc znaczenie także tutaj.

Dwie rzeczy sprawdź, zanim w ogóle sięgniesz po ulgę. Po pierwsze, czy dłużnik nie jest przypadkiem Twoim dostawcą: wtedy tańsza i szybsza jest kompensata należności, choć potrącona część faktury liczy się jako uregulowana i tym samym traci prawo do ulgi. Po drugie, jeżeli prowadzisz pełne księgi rachunkowe, zakwestionowana lub zagrożona faktura i tak wymusza odpis aktualizujący należności, który jest osobną ścieżką kosztową i którego dla tej samej kwoty nie połączysz z ulgą w podatku dochodowym.

Liczby

Ulga na złe długi na konkretnym przykładzie

Przykład36 900 zł brutto

Wystawiasz kontrahentowi fakturę na 30 000 zł netto, czyli 36 900 zł brutto przy stawce 23%. Termin płatności przypada na 10 marca 2026. Kontrahent milczy. Dziewięćdziesiąty dzień po terminie wypada 8 czerwca 2026.

W VAT

6 900 zł

Tyle podatku należnego korygujesz w JPK_V7 za czerwiec 2026, o ile do dnia złożenia deklaracji faktura nadal nie została zapłacona ani zbyta. Prawo do tej korekty masz do końca 2029 roku.

W CIT, przy stawce 19%

5 700 zł

O 30 000 zł zmniejszasz podstawę opodatkowania w zeznaniu za 2026 rok, co przy stawce 19% daje 5 700 zł niższego podatku. Ale to prawo wygasa już z końcem 2028 roku, o rok wcześniej niż w VAT.

Razem odzyskujesz 12 600 zł z podatków. Wciąż jednak brakuje Ci 30 000 zł netto, czyli tego, po co w ogóle wystawiłeś tę fakturę. Ulga jest opatrunkiem, nie leczeniem. Pieniądze wracają dopiero wtedy, gdy ktoś się o nie upomni.

Przykład ma charakter ilustracyjny. Rzeczywiste skutki zależą od stawki podatku, formy opodatkowania i sytuacji dłużnika. Materiał nie stanowi porady podatkowej.

Automatycznie

Kto pilnuje tych dziewięćdziesięciu dni

Ulga na złe długi przepada nie dlatego, że przepisy są trudne, tylko dlatego, że nikt w firmie nie liczy dni od terminu każdej faktury. Windykator.ai robi to od pierwszego dnia zwłoki, a przy okazji stara się doprowadzić do tego, żeby ulga w ogóle nie była potrzebna.

KROK 101

Liczy dni

System zna termin płatności każdej faktury i pokazuje, która zbliża się do dziewięćdziesiątego dnia, a której kończy się dwuletni termin na ulgę w CIT.

KROK 202

Przypomina wcześniej

Zanim zegar dobije do 90 dni, program wysyła przypomnienia SMS i e-mail, a voicebot dzwoni po polsku. Większość faktur wraca właśnie na tym etapie.

KROK 303

Składa dokumenty

Wezwanie do zapłaty z prawidłowo naliczonymi odsetkami i rekompensatą powstaje jednym kliknięciem, a komplet korespondencji zostaje w aktach sprawy.

KROK 404

Zostawia dowody

Gdy faktura naprawdę okaże się nieściągalna, masz udokumentowaną historię windykacji, której potrzebujesz przy odpisie i przy ewentualnym pozwie.

Jeżeli faktury regularnie dobijają u Ciebie do dziewięćdziesiątego dnia, problemem nie jest podatek, tylko proces. Monitoring należności i automatyczna windykacja zwykle skracają czas płatności o kilkanaście dni, a spisany harmonogram procedury windykacyjnej sprawia, że nikt w firmie nie musi pamiętać, kiedy wysłać wezwanie.

Najczęstsze pytania

Ulga na złe długi: pytania i odpowiedzi

Ulga na złe długi pozwala wierzycielowi odzyskać podatek zapłacony od faktury, za którą nigdy nie dostał pieniędzy. W VAT odzyskujesz podatek należny, korygując go w JPK_V7 (art. 89a ustawy o VAT). W podatku dochodowym zmniejszasz podstawę opodatkowania o kwotę netto niezapłaconej faktury (art. 18f ustawy o CIT, art. 26i ustawy o PIT). W obu przypadkach warunkiem jest upływ 90 dni od terminu zapłaty.

Po upływie 90 dni od dnia upływu terminu płatności określonego w umowie lub na fakturze, jeżeli do tego czasu należność nie została uregulowana ani zbyta. W VAT korekty dokonujesz w rozliczeniu za okres, w którym przypada dziewięćdziesiąty dzień, pod warunkiem że do dnia złożenia deklaracji faktura nadal nie została zapłacona. W podatku dochodowym ulgę wykazujesz w zeznaniu rocznym, a możesz ją stosować już przy zaliczkach.

Terminy są różne i to najczęstsze źródło pomyłek. W VAT nie mogą upłynąć 3 lata licząc od końca roku, w którym wystawiono fakturę (art. 89a ust. 2 pkt 5 ustawy o VAT). W CIT i PIT termin jest krótszy: nie mogą upłynąć 2 lata licząc od końca roku kalendarzowego, w którym wystawiono fakturę lub zawarto umowę (art. 18f ust. 10 ustawy o CIT). Trzy lata w CIT dotyczą czego innego: przenoszenia nieodliczonej nadwyżki na kolejne lata.

W VAT: minęło 90 dni od terminu płatności, faktura nie została uregulowana ani zbyta, na dzień poprzedzający złożenie korekty jesteś zarejestrowany jako podatnik VAT czynny, a od końca roku wystawienia faktury nie minęły 3 lata. Warunki dotyczące dłużnika zostały usunięte po wyroku TSUE w sprawie C-335/19 i pakiecie SLIM VAT 2, więc nie sprawdzasz już, czy dłużnik jest czynnym podatnikiem ani czy jest w upadłości.

Nie. Obowiązek zawiadamiania dłużnika oraz urzędu skarbowego, a wraz z nim formularz VAT-ZD, zostały zniesione. Ulgę wykazujesz bezpośrednio w pliku JPK_V7, oznaczając korektę znacznikiem KorektaPodstawyOpodt. W podatku dochodowym również nie składasz już osobnych załączników: CIT/WZ i PIT/WZ zlikwidowano począwszy od rozliczenia za 2023 rok.

Dłużnik ma własny, niezależny obowiązek. W VAT musi zmniejszyć odliczony podatek naliczony w rozliczeniu za okres, w którym upłynął dziewięćdziesiąty dzień, niezależnie od tego, czy wierzyciel skorzystał z ulgi (art. 89b ustawy o VAT). W podatku dochodowym musi zwiększyć podstawę opodatkowania o wartość niezapłaconego zobowiązania. Sankcja 30 procent z dawnego art. 89b ust. 6 nie obowiązuje, bo przepis został uchylony.

Musisz cofnąć korektę. W VAT zwiększasz podstawę opodatkowania i podatek należny w rozliczeniu za okres, w którym należność została uregulowana lub zbyta. W podatku dochodowym zwiększasz podstawę opodatkowania w zeznaniu za rok, w którym otrzymałeś zapłatę. Przy zapłacie częściowej korygujesz proporcjonalnie, do wysokości otrzymanej kwoty.

Nie dla tej samej wierzytelności. Art. 18f ust. 12 i 13 ustawy o CIT zakazują podwójnego rozliczenia: wierzytelność odliczona w ramach ulgi na złe długi nie może zostać zaliczona do kosztów na podstawie innych przepisów, a wierzytelność już zaliczona do kosztów nie podlega odliczeniu w ramach ulgi. Musisz więc wybrać jedną ścieżkę: ulgę albo odpis aktualizujący, albo odpisanie wierzytelności jako nieściągalnej.

Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej ani prawnej. Stan prawny na lipiec 2026 roku. Skutki konkretnego rozliczenia zależą od sytuacji podatnika.

Najlepsza ulga na złe długi to faktura, która została zapłacona

Odzyskany VAT to ułamek tego, co jesteś winien sobie sam. Windykator.ai pilnuje terminu każdej faktury, przypomina, dzwoni po polsku i wysyła wezwania z odsetkami, zanim ktokolwiek zacznie liczyć dziewięćdziesiąt dni. Stały abonament, bez prowizji od odzyskanej kwoty.

Załóż konto i wypróbuj Zobacz cennik

Bez opłat z góry · 14 dni za darmo na planie Start · Rezygnujesz w każdej chwili

Z bloga

Wiedza o należnościach i podatkach