Kalkulator odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych i od faktury

Od 5 marca 2026 roku odsetki ustawowe za opóźnienie z art. 481 Kodeksu cywilnego wynoszą 9,25% w skali roku, bo stopa referencyjna NBP to 3,75%, a ustawa dolicza 5,5 punktu procentowego. W transakcjach handlowych między firmami stawka jest wyższa i w drugim półroczu 2026 wynosi 13,75%, a 11,75% wtedy, gdy dłużnikiem jest publiczny podmiot leczniczy.

Kwotę zaległości mnożysz przez stawkę roczną, mnożysz przez liczbę dni opóźnienia i dzielisz przez 365. Dni liczysz od dnia następującego po terminie płatności do dnia zapłaty włącznie. Jeśli w trakcie opóźnienia zmieniła się stawka, okres trzeba rozbić i policzyć każdy fragment osobno, a wyniki dodać.

Od dnia następującego po upływie terminu zapłaty wskazanego na fakturze lub w umowie, a nie od dnia wystawienia faktury. Jeśli faktura była płatna 10 czerwca, pierwszym dniem opóźnienia jest 11 czerwca. Odsetki należą się z mocy ustawy, więc nie musisz wcześniej wysyłać wezwania ani zastrzegać ich w umowie.

Odsetki ustawowe z art. 359 Kodeksu cywilnego to odsetki kapitałowe za samo korzystanie z cudzych pieniędzy i wynoszą 7,25%. Odsetki ustawowe za opóźnienie z art. 481 to sankcja za nieterminową zapłatę i wynoszą 9,25%. Przy nieopłaconej fakturze naliczasz te drugie, a w obrocie między firmami zwykle jeszcze wyższą stawkę handlową.

Gdy obie strony są przedsiębiorcami i chodzi o odpłatną dostawę towaru lub usługę, stosujesz stawkę dla transakcji handlowych, czyli 13,75% w drugim półroczu 2026. Gdy dłużnikiem jest konsument albo transakcja nie mieści się w ustawie o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom, naliczasz odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości 9,25%.

Od kwoty brutto, czyli od całej sumy z faktury razem z podatkiem VAT. Dłużnik ma obowiązek zapłacić całą należność wynikającą z faktury, więc opóźnia się z zapłatą kwoty brutto i od niej liczy się odsetki. Potwierdza to utrwalona praktyka orzecznicza i stanowisko organów podatkowych.

Odsetki maksymalne za opóźnienie to dwukrotność odsetek ustawowych za opóźnienie, więc od 5 marca 2026 roku wynoszą 18,50% w skali roku. Zasada wynika z art. 481 § 2 z indeksem 1 Kodeksu cywilnego. Jeśli w umowie zastrzeżono wyższą stawkę, należą się tylko odsetki maksymalne, a nadwyżka jest bezskuteczna.

Tak, w transakcjach handlowych rekompensata przysługuje obok odsetek, bez wezwania i bez wykazywania rzeczywistych kosztów. Jej wysokość zależy od kwoty świadczenia: 40 euro do 5 000 zł, 70 euro od 5 000 do 50 000 zł i 100 euro od 50 000 zł. Przeliczasz po średnim kursie NBP z ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc wymagalności.

W praktyce obrotu gospodarczego stosuje się dzielnik 365 także w latach przestępnych, i tak liczą kalkulatory sądowe oraz księgowe. Kodeks cywilny nie narzuca dzielnika, więc strony mogą umówić się inaczej, ale przy braku ustaleń bezpieczniej trzymać się 365, bo taki wynik najłatwiej obronić przed sądem i u księgowej dłużnika.

Odsetki są świadczeniem okresowym, więc przedawniają się po 3 latach, licząc na koniec roku kalendarzowego. Nie mogą jednak przedawnić się później niż roszczenie główne: gdy przedawni się sama faktura, przedawniają się razem z nią także naliczone od niej odsetki. Dlatego zwlekanie z windykacją kosztuje podwójnie.