Rekompensata za koszty odzyskiwania należności: 40, 70 i 100 euro od dłużnika

Rekompensata za koszty odzyskiwania należności to zryczałtowana kwota 40, 70 lub 100 euro, którą wierzyciel w transakcji handlowej może doliczyć dłużnikowi, gdy ten nie zapłaci faktury w terminie. Wynika z art. 10 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych. Przysługuje bez wezwania i bez konieczności wykazania, że wierzyciel poniósł jakiekolwiek koszty windykacji. Należy się obok należności głównej i odsetek ustawowych za opóźnienie.

Wysokość rekompensaty zależy od wartości świadczenia pieniężnego: 40 euro, gdy należność nie przekracza 5 000 zł; 70 euro, gdy jest wyższa niż 5 000 zł, ale niższa niż 50 000 zł; 100 euro, gdy wynosi 50 000 zł lub więcej. Kwotę w euro przelicza się na złote według średniego kursu euro NBP z ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie stało się wymagalne.

Od każdej transakcji handlowej osobno, czyli co do zasady od każdej faktury. Art. 10 ust. 3 wiąże ryczałt z transakcją handlową, a nie z dłużnikiem ani z umową ramową, więc dziesięć przeterminowanych faktur daje dziesięć rekompensat. Przy świadczeniu spełnianym w częściach rekompensata przysługuje od każdej niezapłaconej części (art. 11 ust. 2 pkt 2). Granicą jest nadużycie prawa podmiotowego z art. 5 KC: sądy oddalają żądanie, gdy ryczałt rażąco przewyższa samą należność, na przykład przy fakturze na kilkanaście złotych.

Rekompensatę dokumentuje się notą obciążeniową (nota windykacyjna), bo nie jest to wynagrodzenie za towar ani usługę, więc nie wystawia się faktury VAT. Nota powinna wskazywać strony, podstawę prawną (art. 10 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom), numer i termin niezapłaconej faktury, kwotę rekompensaty w złotych po przeliczeniu z euro oraz termin zapłaty. Najwygodniej doliczyć ją od razu do wezwania do zapłaty.

Nie. Rekompensata jest ryczałtem i przysługuje niezależnie od tego, czy wierzyciel faktycznie poniósł koszty odzyskiwania należności. Potwierdził to Sąd Najwyższy (uchwała III CZP 94/15): wierzyciel nie musi wykazywać, że koszty zostały poniesione. Wystarczy, że spełnił swoje świadczenie, a dłużnik nie zapłacił w terminie wynikającym z faktury lub umowy.

Tak. Roszczenie o rekompensatę związane z działalnością gospodarczą przedawnia się po 3 latach od dnia wymagalności, liczonych do końca roku kalendarzowego. To ten sam termin, co dla roszczeń B2B z faktur. Po jego upływie dłużnik może uchylić się od zapłaty, dlatego warto naliczać i dochodzić rekompensaty na bieżąco, razem z należnością główną i odsetkami.