Kalkulator rekompensaty 40 euro: rekompensata za koszty odzyskiwania należności 70 i 100 euro
Od każdej faktury zapłaconej po terminie należy Ci się od dłużnika ryczałt: 40 euro przy kwocie do 5000 zł, 70 euro powyżej 5000 zł i poniżej 50 000 zł oraz 100 euro od 50 000 zł w górę. Kwotę przelicza się po średnim kursie euro NBP z ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc wymagalności, a nie po kursie z dnia faktury. Nie musisz wzywać dłużnika ani udowadniać, że cokolwiek wydałeś.
Podstawa: art. 10 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych · Kurs pobierany z API NBP · Aktualizacja: sierpień 2026
Wpisz kwotę brutto faktury i dzień, w którym stała się wymagalna (dzień po terminie płatności). Rekompensata przysługuje od każdej faktury osobno, więc możesz dodać ich kilka.
euro × kurs z
Pobieram kurs euro z NBP...
Rekompensata razem, do doliczenia do wezwania
Kurs pobierany na żywo z publicznego API Narodowego Banku Polskiego (tabela A). Wyliczenie ma charakter informacyjny: o dacie wymagalności przesądza treść umowy i faktury, a przy rażąco drobnych kwotach sąd może ocenić żądanie przez pryzmat nadużycia prawa (art. 5 KC).
3 progi
40, 70 albo 100 euro, zależnie od wartości świadczenia
Bez wezwania
Roszczenie powstaje z mocy ustawy, pierwszego dnia po terminie
Bez dowodów
Nie wykazujesz, że koszty faktycznie poniosłeś (III CZP 94/15)
Od faktury
Nie od dłużnika: dziesięć zaległych faktur to dziesięć rekompensat
Stawki
Ile wynosi rekompensata za koszty odzyskiwania należności
Do 2020 roku stawka była jedna i wynosiła 40 euro niezależnie od kwoty faktury. Dziś progi są trzy, a decyduje o nich wartość świadczenia pieniężnego, czyli w praktyce kwota brutto pojedynczej faktury. Granice są ostre i warto je czytać dosłownie, bo różnica między 5000,00 zł a 5000,01 zł to różnica między 40 a 70 euro.
| Wartość świadczenia pieniężnego | Rekompensata | Podstawa | Ile to w złotych przy kursie 4,3128 |
|---|---|---|---|
| Nie przekracza 5000 zł | 40 euro | art. 10 ust. 1 pkt 1 | 172,51 zł |
| Wyższa niż 5000 zł, ale niższa niż 50 000 zł | 70 euro | art. 10 ust. 1 pkt 2 | 301,90 zł |
| Równa lub wyższa od 50 000 zł | 100 euro | art. 10 ust. 1 pkt 3 | 431,28 zł |
Kolumna złotowa policzona po kursie 4,3128 zł z 31 lipca 2026 roku, czyli kursie właściwym dla świadczeń wymagalnych w sierpniu 2026 roku.
Najczęstszy błąd
Jaki kurs euro stosuje się do rekompensaty
Właściwy jest średni kurs euro ogłoszony przez NBP ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie pieniężne stało się wymagalne. Tak stanowi art. 10 ust. 1a. To jedyna data, która się liczy, a mimo to jest najczęściej mylona w całym temacie rekompensaty.
Kurs, którego NIE stosujesz
- Z dnia wystawienia faktury
- Z dnia upływu terminu płatności
- Z dnia zapłaty przez dłużnika
- Z dnia wystawienia noty obciążeniowej
- Z dnia złożenia pozwu
- Aktualny kurs z dzisiaj
Kurs, który stosujesz
Średni kurs NBP z tabeli A z ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc wymagalności. Uwaga na słowo roboczego: jeżeli miesiąc kończy się w sobotę albo w niedzielę, cofasz się do ostatniego dnia, w którym NBP opublikował tabelę. Maj 2026 roku skończył się w niedzielę, więc właściwy kurs pochodzi z piątku 29 maja, a nie z 31 maja.
Kursy NBP użyte do rekompensaty w 2026 roku
| Miesiąc wymagalności | Kurs i data jego ogłoszenia | 40 euro | 70 euro | 100 euro |
|---|---|---|---|---|
| kwiecień 2026 | 4,2894 z 31 marca 2026 | 171,58 zł | 300,26 zł | 428,94 zł |
| maj 2026 | 4,2589 z 30 kwietnia 2026 | 170,36 zł | 298,12 zł | 425,89 zł |
| czerwiec 2026 | 4,2322 z 29 maja 2026 (piątek) | 169,29 zł | 296,25 zł | 423,22 zł |
| lipiec 2026 | 4,2963 z 30 czerwca 2026 | 171,85 zł | 300,74 zł | 429,63 zł |
| sierpień 2026 | 4,3128 z 31 lipca 2026 | 172,51 zł | 301,90 zł | 431,28 zł |
Kursy pochodzą z tabeli A Narodowego Banku Polskiego. Kalkulator w górnej części strony pobiera je na żywo, więc dla dowolnej daty wymagalności sam wybiera prawidłowy dzień.
Przykład liczbowy
Wystawiasz fakturę na 18 400 zł brutto 20 czerwca 2026 roku z terminem płatności 30 dni. Termin upływa 20 lipca, więc świadczenie staje się wymagalne 21 lipca 2026 roku. Miesiącem wymagalności jest lipiec, więc bierzesz kurs z ostatniego dnia roboczego czerwca, czyli 4,2963 zł z 30 czerwca 2026 roku. Kwota 18 400 zł mieści się w przedziale powyżej 5000 zł i poniżej 50 000 zł, więc stawka wynosi 70 euro. Rekompensata to 70 × 4,2963 = 300,74 zł. Gdyby ta sama faktura była wymagalna dzień wcześniej, 30 czerwca, właściwy byłby kurs z 29 maja i wynik spadłby do 296,25 zł.
Od czego liczysz
Rekompensata przysługuje od każdej faktury osobno
Art. 10 ust. 3 mówi, że uprawnienie do rekompensaty przysługuje od transakcji handlowej. Jednostką rozliczeniową jest więc pojedyncza transakcja, najczęściej jedna faktura, a nie dłużnik, nie umowa ramowa i nie okres rozliczeniowy. Kontrahent, który spóźnił się z dwunastoma fakturami, jest winien dwanaście rekompensat.
Kilka faktur od jednego dłużnika
Każda faktura to osobna transakcja handlowa, więc każda daje osobną rekompensatę, liczoną po własnym kursie wynikającym z własnej daty wymagalności. Nie sumujesz kwot faktur po to, żeby wejść w wyższy próg.
Płatność w ratach
Jeżeli strony ustaliły harmonogram spełnienia świadczenia w częściach, rekompensata przysługuje od każdej niezapłaconej części (art. 11 ust. 2 pkt 2). Trzy przeterminowane raty to trzy rekompensaty, mimo że umowa jest jedna.
Częściowa zapłata faktury
Przy zwykłej fakturze próg ustala się od wartości świadczenia pieniężnego, czyli od pełnej kwoty transakcji. Wpłata części należności po terminie nie obniża stawki, bo świadczenie było wymagalne w całości.
Granica: nadużycie prawa
Reguła "od każdej faktury" ma jedną praktyczną granicę. Sądy przyjmują, że art. 10 nie wyłącza ogólnych instytucji prawa cywilnego, więc badają, czy wierzyciel nie nadużył prawa podmiotowego (art. 5 KC). Jaskrawym przykładem jest żądanie rekompensaty przewyższającej samą należność, na przykład 172 zł ryczałtu od faktury na 14 zł. Przy normalnych fakturach handlowych zarzut ten praktycznie nie występuje, ale przy masowym naliczaniu ryczałtu od groszowych pozycji warto liczyć się z oddaleniem powództwa. Więcej o tym w artykule czy rekompensata 40 euro należy się od każdej faktury.
Twarde reguły
Czego nie da się z rekompensatą zrobić
Nie da się jej wyłączyć w umowie
Art. 13 ustawy unieważnia postanowienia umowne wyłączające albo ograniczające uprawnienia wierzyciela wynikające z art. 5 do 8 oraz z art. 10 do 12, a także postanowienia zmierzające do obejścia tych przepisów. W miejsce nieważnej klauzuli wchodzą przepisy ustawy. Jeżeli kontrahent wpisał do umowy, że rekompensata nie przysługuje, ten zapis nie wywołuje żadnego skutku, a Ty naliczasz ryczałt normalnie.
Nie da się jej sprzedać
Art. 10 ust. 4 stanowi, że roszczenie o rekompensatę nie może być zbyte. To wyjątek od ogólnej zasady zbywalności wierzytelności z art. 509 Kodeksu cywilnego. Przy cesji wierzytelności należność główna i odsetki przechodzą na nabywcę, ale rekompensata zostaje przy Tobie. Warto o tym pamiętać przy wycenie pakietu wierzytelności, bo firmy skupowe czasem wliczają ją do ceny bezpodstawnie.
Nie znika, gdy dłużnik w końcu zapłaci
Roszczenie powstaje w dniu nabycia uprawnienia do odsetek i istnieje niezależnie od dalszych losów należności głównej. Faktura zapłacona z tygodniowym opóźnieniem nadal rodzi pełną rekompensatę. Wielu przedsiębiorców odpuszcza ją właśnie w tym momencie, uznając sprawę za zamkniętą.
Nie trzeba jej udowadniać
Uchwała Sądu Najwyższego z 11 grudnia 2015 roku (III CZP 94/15) przesądziła, że rekompensata przysługuje wierzycielowi bez konieczności wykazania, że koszty odzyskiwania należności zostały poniesione. Dopiero koszty przewyższające ryczałt trzeba udokumentować i wykazać ich uzasadnioną wysokość (art. 10 ust. 2).
Krok po kroku
Jak naliczyć i zaksięgować rekompensatę
01
Ustal datę wymagalności
To dzień następujący po upływie terminu płatności z faktury albo z umowy. Od tej daty zależy nie tylko rekompensata, ale i kurs, po którym ją przeliczysz.
02
Wybierz próg i kurs
Próg według wartości świadczenia, kurs z ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc wymagalności. Kalkulator na górze strony robi oba kroki naraz.
03
Wystaw notę obciążeniową
Nie fakturę, bo rekompensata jest poza VAT. Na nocie podaj numer faktury źródłowej, datę wymagalności, zastosowany kurs z datą i podstawę prawną, czyli art. 10 ustawy.
04
Rozlicz podatkowo kasowo
Przychód powstaje dopiero w dacie faktycznego wpływu pieniędzy (art. 12 ust. 3e CIT, art. 14 ust. 1i PIT). Wystawienie noty nie tworzy przychodu.
Co dołożyć do wezwania
Rekompensata rzadko chodzi sama. Do zaległej faktury doliczasz zwykle trzy rzeczy naraz: należność główną, odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych oraz ryczałt z art. 10. Przy fakturze na 18 400 zł przeterminowanej o dwa miesiące odsetki handlowe wynoszą kilkaset złotych, a rekompensata dokłada kolejne 300 zł. To realna kwota, o którą warto podnieść wezwanie do zapłaty, a potem żądanie pozwu. Jeżeli sprawa trafi do sądu, sprawdź też opłatę sądową od pozwu o zapłatę, bo do wartości przedmiotu sporu nie wlicza się odsetek i kosztów żądanych obok roszczenia głównego (art. 20 KPC).
Dlaczego to się gubi
Ręczne naliczanie rekompensaty a automatyczne
Rekompensata jest darmowym pieniądzem, który leży na stole, a mimo to większość firm jej nie nalicza. Powód jest prozaiczny: przy dwustu fakturach miesięcznie ktoś musiałby pamiętać o każdym terminie i za każdym razem sięgać po inny kurs historyczny.
| Etap | Ręcznie w arkuszu | W Windykator.ai |
|---|---|---|
| Wykrycie opóźnienia | Ktoś musi przejrzeć wiekowanie należności | Automatycznie, pierwszego dnia po terminie |
| Wybór progu | Ręczne sprawdzenie kwoty względem 5000 i 50 000 zł | Z wartości faktury |
| Kurs euro | Szukanie kursu historycznego dla każdej faktury osobno | Pobierany z tabeli A NBP dla właściwej daty |
| Nota obciążeniowa | Wystawiana ręcznie, często pomijana | Generowana razem z wezwaniem |
| Efekt przy 200 fakturach | Nalicza się kilka najbardziej rażących | Nalicza się wszystkie, które się należą |
Rachunek jest prosty. Jeżeli w ciągu roku sto Twoich faktur zostało zapłaconych po terminie, a średnia rekompensata to około 250 zł, na stole leży 25 000 zł, których nikt nie zafakturował. Nawet częściowa skuteczność windykacji tych kwot pokrywa koszt narzędzia wielokrotnie. Zobacz, jak działa automatyczna windykacja należności i jak wygląda monitoring należności pilnujący terminów za Ciebie.
Pytania i odpowiedzi
Najczęstsze pytania o rekompensatę 40 euro
Rekompensata wynosi równowartość 40 euro, gdy wartość świadczenia pieniężnego nie przekracza 5000 zł, 70 euro, gdy jest wyższa niż 5000 zł, ale niższa niż 50 000 zł, oraz 100 euro, gdy jest równa lub wyższa od 50 000 zł (art. 10 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych). Progi liczy się od wartości pojedynczego świadczenia, czyli zwykle od kwoty brutto jednej faktury.
Średni kurs euro ogłoszony przez NBP ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie pieniężne stało się wymagalne (art. 10 ust. 1a). Nie jest to kurs z dnia wystawienia faktury, z dnia zapłaty ani z dnia wystawienia noty. Dla faktury wymagalnej w sierpniu 2026 roku właściwy jest kurs z 31 lipca 2026 roku, czyli 4,3128 zł.
Tak. Art. 10 ust. 3 stanowi, że uprawnienie do rekompensaty przysługuje od transakcji handlowej, a nie od dłużnika ani od umowy ramowej. Przy dziesięciu opóźnionych fakturach nalicza się dziesięć rekompensat, każdą po własnym kursie. Wyjątkiem jest świadczenie spełniane w częściach, gdzie rekompensata przysługuje od każdej niezapłaconej części (art. 11 ust. 2 pkt 2).
Nie. Przepis mówi wprost, że rekompensata przysługuje wierzycielowi od dłużnika bez wezwania. Roszczenie powstaje samo, z mocy ustawy, w dniu nabycia uprawnienia do odsetek za opóźnienie, czyli już pierwszego dnia po upływie terminu płatności. Wezwanie ma znaczenie dowodowe i praktyczne, ale nie jest warunkiem powstania roszczenia.
Nie. Sąd Najwyższy w uchwale z 11 grudnia 2015 roku (III CZP 94/15) przesądził, że rekompensata przysługuje wierzycielowi bez konieczności wykazania, że koszty te zostały poniesione. To kwota ryczałtowa. Dopiero koszty przewyższające ryczałt trzeba udokumentować i wykazać ich uzasadnioną wysokość (art. 10 ust. 2).
Od dnia nabycia uprawnienia do odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych, czyli od pierwszego dnia po upływie terminu zapłaty. Jeden dzień zwłoki wystarczy, żeby roszczenie powstało w pełnej wysokości. Późniejsza zapłata należności głównej nie unicestwia rekompensaty: jeżeli dłużnik zapłacił fakturę po terminie, rekompensata nadal mu się należy.
Nie. Art. 13 ustawy stanowi, że postanowienia umowy wyłączające albo ograniczające uprawnienia wierzyciela wynikające między innymi z art. 10, albo zmierzające do obejścia tych przepisów, są nieważne, a w ich miejsce stosuje się przepisy ustawy. Klauzula w rodzaju "strony wyłączają stosowanie rekompensaty za koszty odzyskiwania należności" po prostu nie działa.
Notą obciążeniową, nie fakturą. Rekompensata nie jest wynagrodzeniem za dostawę towaru ani za usługę, więc pozostaje poza zakresem VAT i nie dokumentuje się jej fakturą. Nota powinna zawierać dane stron, numer i datę faktury źródłowej, datę wymagalności, zastosowany kurs NBP wraz z datą tego kursu oraz podstawę prawną, czyli art. 10 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych.
Tak, ale rozliczanym kasowo. Rekompensata staje się przychodem dopiero w dacie faktycznego otrzymania pieniędzy (art. 12 ust. 3e ustawy o CIT oraz art. 14 ust. 1i ustawy o PIT), bo nie jest wynagrodzeniem za dostawę towaru ani za wykonanie usługi. Samo wystawienie noty obciążeniowej nie tworzy więc przychodu, co odróżnia rekompensatę od zwykłej sprzedaży.
Nie. Rekompensata ma charakter odszkodowawczy i nie stanowi wynagrodzenia za dostawę towarów ani za świadczenie usług, więc nie mieści się w przedmiocie opodatkowania VAT. Z tego powodu dokumentuje się ją notą obciążeniową, a nie fakturą, i nie wykazuje w pliku JPK jako sprzedaży.
Nie. Art. 10 ust. 4 stanowi wprost, że roszczenie o rekompensatę nie może być zbyte. Przy cesji wierzytelności albo przy sprzedaży faktury należność główna i odsetki przechodzą na nabywcę, ale roszczenie o rekompensatę zostaje przy pierwotnym wierzycielu. To wyjątek od ogólnej zasady zbywalności wierzytelności z art. 509 Kodeksu cywilnego.
Tak. Art. 10 ust. 1 odsyła zarówno do art. 7 ust. 1, który dotyczy transakcji między przedsiębiorcami, jak i do art. 8 ust. 1, który dotyczy transakcji, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny. Szpital, gmina czy urząd, który zapłacił po terminie, odpowiada za rekompensatę na tych samych zasadach co spółka handlowa.
Nie zawsze. Przepis nie wyłącza ogólnych instytucji prawa cywilnego, więc sąd bada, czy wierzyciel nie nadużył prawa podmiotowego (art. 5 KC). Przy rażąco drobnych fakturach, gdzie rekompensata wielokrotnie przewyższa samą należność, sądy oddalają takie żądania. Przy normalnych fakturach handlowych zarzut nadużycia prawa praktycznie nie ma zastosowania.
Roszczenie o rekompensatę jest związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, więc przyjmuje się dla niego trzyletni termin przedawnienia z art. 118 Kodeksu cywilnego, liczony od dnia jego powstania, czyli od pierwszego dnia po terminie płatności. Koniec terminu przesuwa się przy tym na 31 grudnia tego roku, w którym trzy lata upływają.
Powiązane strony
Co jeszcze doliczysz do zaległej faktury
Rekompensata za koszty odzyskiwania należności
Kiedy przysługuje, jak ją naliczyć i wystawić notę.
Kalkulator odsetek za opóźnienie
Policz odsetki handlowe należne od zaległej faktury.
Kalkulator przedawnienia długu
Sprawdź, ile czasu zostało na dochodzenie roszczenia.
Nota odsetkowa i obciążeniowa
Dokument, którym udokumentujesz rekompensatę poza VAT.
Odsetki w transakcjach handlowych
Stawka 13,75 procent i zasady naliczania bez wezwania.
Zatory płatnicze
Cała ustawa antyzatorowa i uprawnienia wierzyciela.
Nalicz rekompensatę od każdej faktury, nie tylko od tych najgłośniejszych
Windykator.ai pilnuje terminu każdej należności, sam nalicza odsetki i rekompensatę po właściwym kursie NBP, wysyła SMS oraz e-mail, a potem dzwoni do dłużnika po polsku. Stały abonament od 149 zł miesięcznie, bez prowizji od odzyskanej kwoty.