Przedawnienie faktury: po jakim czasie przedawniają się roszczenia między przedsiębiorcami

Faktura wystawiona w ramach działalności gospodarczej przedawnia się co do zasady po 3 latach (art. 118 Kodeksu cywilnego). Krótsze, dwuletnie terminy obowiązują przy sprzedaży dokonanej w zakresie działalności sprzedawcy (art. 554 KC), umowie o dzieło (art. 646 KC) i wynagrodzeniu za zlecenie (art. 751 KC). Roszczenia z umowy przewozu przedawniają się już po roku. Koniec terminu dłuższego lub równego dwóm latom przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego.

Termin przedawnienia biegnie od dnia wymagalności roszczenia (art. 120 KC), czyli od dnia następnego po upływie terminu płatności wskazanego na fakturze. Nie liczy się data wystawienia ani data sprzedaży. Faktura z terminem zapłaty 10 marca staje się wymagalna 11 marca i od tego dnia liczysz trzy lata, a koniec i tak przesuwa się na 31 grudnia trzeciego roku.

Nie. Wezwanie do zapłaty, monit, przypomnienie ani telefon do dłużnika nie przerywają biegu przedawnienia. Przerywa go dopiero czynność przed sądem lub komornikiem podjęta w celu dochodzenia roszczenia oraz uznanie długu przez dłużnika (art. 123 KC). Wezwanie jest potrzebne z innego powodu: dokumentuje próbę polubownego rozwiązania sporu przed pozwem.

Najpewniej pozwem, wnioskiem o nakaz zapłaty w e-sądzie (EPU) albo wnioskiem egzekucyjnym do komornika. Bieg przerywa też uznanie długu przez dłużnika: podpisanie ugody, uznanie salda, wniosek o rozłożenie na raty, a często również zapłata części należności. Po przerwaniu termin biegnie od nowa. Uwaga: od 30 czerwca 2022 roku zawezwanie do próby ugodowej i mediacja już tylko zawieszają bieg przedawnienia.

Dług nie znika, ale staje się zobowiązaniem naturalnym: dłużnik może uchylić się od zapłaty, podnosząc zarzut przedawnienia, a sąd wtedy oddali powództwo. Jeśli dłużnik zapłaci dobrowolnie, nie może potem żądać zwrotu. W sprawie przeciwko konsumentowi sąd bada przedawnienie z urzędu, więc zarzut nie jest nawet potrzebny.

Czasem tak. Jeżeli dłużnik zapłaci dobrowolnie albo uzna dług już po upływie terminu, zapłata jest skuteczna i nie podlega zwrotowi. Można też prosić sąd o nieuwzględnienie upływu terminu ze względu na zasady słuszności, ale to wyjątek stosowany rzadko. W praktyce przedawniona faktura to strata, dlatego pilnowanie terminów jest tańsze niż ratowanie sprawy po fakcie.

Trzy lata, licząc od dnia wymagalności, o ile przepis szczególny nie przewiduje krótszego terminu. Ponieważ termin jest dłuższy niż dwa lata, jego koniec przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego. Faktura wymagalna 11 marca 2023 roku przedawnia się więc 31 grudnia 2026 roku, a nie 11 marca 2026 roku.