Kompensata należności: wzór, druk i potrącenie wierzytelności między firmami

Kompensata to potocznie nazwane potrącenie wierzytelności. Jeżeli dwie firmy są jednocześnie wobec siebie dłużnikiem i wierzycielem, każda z nich może umorzyć swój dług cudzym długiem. Zgodnie z art. 498 par. 2 Kodeksu cywilnego obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej, a do zapłaty zostaje wyłącznie różnica. Kompensata jest najtańszym sposobem odzyskania pieniędzy, bo nie wymaga ani przelewu, ani sądu.

Potrącenie ustawowe z art. 498 Kodeksu cywilnego nie wymaga zgody kontrahenta. Jest jednostronnym oświadczeniem woli i działa z chwilą, w której dotrze do drugiej strony w sposób pozwalający jej zapoznać się z treścią. Zgoda jest potrzebna tylko przy potrąceniu umownym, czyli wtedy, gdy chcecie potrącić wierzytelności, które nie spełniają warunków ustawowych, na przykład jeszcze niewymagalne albo należne trzem różnym podmiotom.

Nie ma ustawowego wzoru. W praktyce oświadczenie musi jednoznacznie identyfikować obie strony, obie potrącane wierzytelności wraz z numerami faktur, kwotami i terminami płatności, podstawę prawną, kwotę potrącenia oraz saldo pozostałe do zapłaty. Dopisz datę i sposób doręczenia, bo to Ty musisz udowodnić, że oświadczenie dotarło do kontrahenta. Podpis dłużnika nie jest potrzebny przy potrąceniu ustawowym.

Tak, ale pod jednym warunkiem. Art. 502 Kodeksu cywilnego pozwala potrącić wierzytelność przedawnioną, jeżeli w chwili, gdy potrącenie stało się możliwe, przedawnienie jeszcze nie nastąpiło. Liczy się więc moment, w którym obie wierzytelności po raz pierwszy nadawały się do potrącenia, a nie dzień złożenia oświadczenia. Jeżeli Twoja faktura przedawniła się, zanim powstał dług wzajemny, potrącenie jest niedopuszczalne.

Tak, i nie zabiera kosztu podatkowego. Limit 15 000 zł z art. 19 Prawa przedsiębiorców dotyczy płatności, a kompensata płatnością nie jest: to inny sposób wygaszenia zobowiązania. Dlatego art. 15d ustawy o CIT i art. 22p ustawy o PIT nie wyłączają kosztu uzyskania przychodu przy potrąceniu, nawet gdy kwota przekracza 15 000 zł, a rachunek kontrahenta nie widnieje na białej liście. Potwierdzają to objaśnienia Ministerstwa Finansów i utrwalona linia interpretacji Dyrektora KIS.

Nie w zakresie kwoty potrąconej. Art. 108a ust. 1d ustawy o VAT wyłącza obowiązkowy split payment tam, gdzie należności zostały potrącone. Od 1 stycznia 2021 roku przepis nie odsyła już wyłącznie do potrącenia ustawowego z art. 498 Kodeksu cywilnego, więc obejmuje także potrącenie umowne. Jeżeli po kompensacie zostaje saldo do zapłaty, tę resztę rozliczasz na zasadach ogólnych, czyli w razie potrzeby w podzielonej płatności.

Nie. Oświadczenie o kompensacie ani nota kompensacyjna nie są fakturą w rozumieniu art. 106e ustawy o VAT, bo nie dokumentują dostawy towaru ani usługi. Krajowy System e-Faktur obejmuje wyłącznie faktury ustrukturyzowane, więc dokument kompensaty pozostaje poza nim i wysyłasz go tak jak dotychczas. Do KSeF trafiają natomiast same faktury, które kompensata rozlicza.

Tak, w części objętej potrąceniem. Ulga na złe długi przysługuje tylko wtedy, gdy wierzytelność nie została uregulowana lub zbyta w jakiejkolwiek formie. Potrącenie umarza wierzytelność na podstawie art. 498 par. 2 Kodeksu cywilnego, więc jest uregulowaniem. Jeżeli skorzystałeś już z ulgi, a potem doszło do kompensaty, musisz odpowiednio skorygować rozliczenie. Ulga zostaje wyłącznie od salda, którego nie udało się potrącić.

Kompensata trójstronna rozlicza zamknięty łańcuch długów między trzema firmami, w którym pierwsza jest dłużnikiem drugiej, druga trzeciej, a trzecia pierwszej. Nie jest to potrącenie ustawowe, bo brakuje wzajemności wymaganej przez art. 498 Kodeksu cywilnego: żadne dwie strony nie są dłużnikami wprost wobec siebie. Rozlicza się ją jako potrącenie umowne w granicach swobody umów z art. 353 z indeksem 1 Kodeksu cywilnego, więc potrzebna jest zgoda i podpis wszystkich trzech firm.