Windykacja sądowa: nakaz zapłaty, pozew o zapłatę i e-sąd (EPU)

Windykacja sądowa to dochodzenie zapłaty na drodze sądowej, gdy windykacja polubowna nie przyniosła wpłaty. Wierzyciel składa pozew o zapłatę, sąd wydaje nakaz zapłaty, a po jego uprawomocnieniu sprawa może trafić do komornika. W sprawach o niesporne należności pieniężne najczęściej korzysta się z elektronicznego postępowania upominawczego (EPU) przed e-sądem w Lublinie. Warunkiem jest wcześniejsza próba polubownego rozwiązania, na przykład wezwanie do zapłaty.

W elektronicznym postępowaniu upominawczym nakaz zapłaty potrafi zapaść w kilka tygodni od złożenia pozwu, bo e-sąd orzeka na podstawie twierdzeń powoda, bez rozprawy. Jeśli dłużnik nie wniesie sprzeciwu w terminie 2 tygodni od doręczenia, nakaz się uprawomocnia i można kierować sprawę do komornika. Gdy pojawi się sprzeciw, nakaz traci moc, a sprawa trafia do sądu właściwego i toczy się dłużej, zwykle wiele miesięcy.

Opłata sądowa od pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym wynosi 1,25% wartości dochodzonego roszczenia, ale nie mniej niż 30 zł, i wnosi się ją online. W zwykłym postępowaniu opłata od pozwu o zapłatę to najczęściej 5% wartości przedmiotu sporu. Do tego dochodzą odsetki ustawowe za opóźnienie i rekompensata za koszty odzyskiwania, które dolicza się już na etapie wezwania do zapłaty.

Od nakazu w postępowaniu upominawczym (w tym EPU) dłużnik wnosi sprzeciw w terminie 2 tygodni i nie płaci od niego opłaty; prawidłowy sprzeciw pozbawia nakaz mocy w części zaskarżonej (art. 505 §2 KPC) i kieruje sprawę do zwykłego trybu. Od nakazu w postępowaniu nakazowym dłużnik wnosi zarzuty w terminie miesiąca (art. 480(2) § 2 pkt 3 KPC) i płaci opłatę w wysokości trzech czwartych; nakaz nakazowy jest mocniejszy, bo z chwilą wydania stanowi tytuł zabezpieczenia wykonalny bez klauzuli wykonalności. Najczęstszą podstawą nakazu nakazowego jest weksel, a powód płaci wtedy tylko czwartą część opłaty od pozwu.

Tak, w praktyce wezwanie do zapłaty jest niezbędne. W pozwie trzeba wskazać, czy strony podjęły próbę polubownego rozwiązania sporu, a brak takiej próby może skutkować obciążeniem kosztami nawet wygrywającego powoda. Wezwanie z terminem zapłaty, naliczonymi odsetkami i rekompensatą to standardowy, udokumentowany krok przed pozwem. Windykator.ai generuje je automatycznie i zachowuje dowód doręczenia.

Po prawidłowym sprzeciwie nakaz zapłaty traci moc, a sprawa zostaje przekazana do sądu właściwego dla dłużnika i toczy się w zwykłym trybie, z rozprawą i dowodami. Wtedy liczy się komplet dokumentów: faktura, umowa, potwierdzenia doręczeń wezwań i historia kontaktów. Im pełniejsza dokumentacja etapu polubownego, tym mocniejsza pozycja w sporze. Windykator.ai gromadzi tę historię w jednym panelu.