Dług firmy z niezapłaconej faktury B2B przedawnia się po 3 latach, bo jest to roszczenie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 118 Kodeksu cywilnego). Ogólny termin wynosi 6 lat, ale dla przedsiębiorców i dla świadczeń okresowych obowiązuje krótszy, trzyletni. Koniec biegu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, czyli 31 grudnia, o ile sam termin wynosi co najmniej dwa lata (art. 118 zd. 2 KC). Bieg można przerwać, na przykład wnosząc pozew lub uzyskując od dłużnika pisemne uznanie długu, i wtedy termin liczy się od nowa. Dokładną datę dla swojej faktury policzysz kalkulatorem przedawnienia długu.
Ostatnia aktualizacja: lipiec 2026.
Po ilu latach przedawnia się dług firmy?
Termin zależy od tego, kto jest wierzycielem i czego dotyczy roszczenie. Reguła ogólna z art. 118 KC brzmi tak: termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej trzy lata. Dla typowej windykacji B2B liczy się więc ten drugi, krótszy termin, bo faktura wystawiona przez firmę za towar albo usługę jest roszczeniem związanym z działalnością gospodarczą.
| Rodzaj roszczenia | Termin | Podstawa |
|---|---|---|
| Faktura B2B, zapłata za towar lub usługę | 3 lata | art. 118 KC (działalność gospodarcza) |
| Czynsz, abonament, rata i inne świadczenia okresowe | 3 lata | art. 118 KC (świadczenia okresowe) |
| Roszczenie wobec konsumenta niezwiązane z działalnością | 6 lat | art. 118 KC (termin ogólny) |
| Roszczenie stwierdzone prawomocnym nakazem lub wyrokiem | 6 lat | art. 125 KC |
| Świadczenie okresowe stwierdzone wyrokiem, należne w przyszłości | 3 lata | art. 125 KC |
Jeżeli przepis szczególny ustala inny termin, ma on pierwszeństwo. Przykładowo roszczenia z umowy sprzedaży dokonanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy i tak przedawniają się z upływem dwóch lat (art. 554 KC), a roszczenia z umowy o dzieło z upływem dwóch lat od oddania dzieła (art. 646 KC). Zanim uznasz dług za przedawniony albo za wciąż wymagalny, warto sprawdzić, czy nie dotyczy go przepis szczególny.
Od kiedy liczy się bieg przedawnienia
Bieg przedawnienia rozpoczyna się w dniu, w którym roszczenie stało się wymagalne (art. 120 KC). Przy fakturze wymagalność to najczęściej dzień po terminie płatności wpisanym na dokumencie. Jeśli faktura miała termin 14 dni i minął on 10 marca 2026 roku, roszczenie stało się wymagalne 11 marca 2026 roku i od tej daty rusza zegar.
Gdy strony nie ustaliły terminu zapłaty, wymagalność zależy od wezwania dłużnika do spełnienia świadczenia. Bieg liczy się wtedy od najwcześniejszej chwili, w której wierzyciel mógł takie wezwanie wystosować. Dlatego w praktyce warto wystawiać faktury z wyraźnym terminem płatności i zachowywać dowody doręczenia, bo to od nich zależy początek biegu przedawnienia.
Dlaczego koniec terminu wypada zawsze 31 grudnia
Od nowelizacji z 2018 roku koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin jest krótszy niż dwa lata (art. 118 zdanie drugie KC). To reguła, o której łatwo zapomnieć, a potrafi wydłużyć realny czas na dochodzenie długu o wiele miesięcy.
Weźmy fakturę wymagalną 11 marca 2026 roku z trzyletnim terminem. Matematycznie trzy lata upływają 11 marca 2029 roku, ale ustawa przesuwa koniec na 31 grudnia 2029 roku. Wierzyciel zyskuje dodatkowe niespełna dziesięć miesięcy. Przy terminie krótszym niż dwa lata, na przykład dwuletnim roszczeniu z umowy o dzieło, reguła końca roku nie działa i termin upływa dokładnie w rocznicę.
Jak przerwać bieg przedawnienia
Przerwanie biegu jest najskuteczniejszą obroną wierzyciela przed utratą roszczenia. Po przerwaniu przedawnienie biegnie na nowo, od zera (art. 124 KC). Zgodnie z art. 123 KC bieg przerywa się przez:
- czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw albo egzekwowania roszczeń, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia, ustalenia, zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia, na przykład wniesienie pozwu o zapłatę albo złożenie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności czy wniosku egzekucyjnego do komornika,
- uznanie roszczenia przez dłużnika, także uznanie niewłaściwe, czyli każde zachowanie dłużnika potwierdzające istnienie długu, jak podpisanie ugody, prośba o rozłożenie na raty albo częściowa zapłata.
Od 30 czerwca 2022 roku mediacja i zawezwanie do próby ugodowej już nie przerywają biegu, tylko go zawieszają na czas postępowania. Uchylono art. 123 § 1 pkt 3 KC, a obie czynności trafiły do art. 121 pkt 5 i 6 KC. Po zawieszeniu termin biegnie dalej od tego samego miejsca, a nie od zera.
Samo wysłanie wezwania do zapłaty nie przerywa biegu przedawnienia, bo nie jest czynnością przed sądem ani uznaniem długu przez dłużnika. Ma jednak inną wartość: dokumentuje wymagalność, jest wymagane przed skierowaniem sprawy do sądu w wielu sytuacjach i często skłania dłużnika do reakcji, która już bieg przerwie. Jeśli zbliża się koniec roku, w którym dług się przedawnia, najpewniejszym ruchem jest wniesienie pozwu, bo doręczenie odpisu pozwu nie jest konieczne do przerwania, wystarczy sama czynność wniesienia.
Zawieszenie biegu przedawnienia
Oprócz przerwania Kodeks cywilny zna zawieszenie biegu (art. 121 KC). W czasie zawieszenia termin nie płynie, a po ustaniu przeszkody płynie dalej, bez liczenia od nowa. Zawieszenie dotyczy między innymi roszczeń, których nie można dochodzić z powodu siły wyższej, przez czas trwania przeszkody. To sytuacje wyjątkowe, więc w codziennej windykacji B2B liczy się przede wszystkim mechanizm przerwania.
Roszczenie stwierdzone nakazem lub wyrokiem
Gdy wierzyciel uzyska prawomocny nakaz zapłaty albo wyrok, sytuacja zmienia się na jego korzyść. Roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu, orzeczeniem sądu polubownego albo ugodą zawartą przed sądem przedawnia się z upływem sześciu lat, nawet jeśli pierwotnie termin wynosił trzy lata (art. 125 KC). Wyjątkiem są świadczenia okresowe należne w przyszłości, które nadal przedawniają się po trzech latach.
Dlatego jeśli dług zbliża się do przedawnienia, warto zdążyć z uzyskaniem tytułu. Prawomocny nakaz nie tylko daje podstawę do egzekucji komorniczej, ale też resetuje i wydłuża termin do sześciu lat, co daje realny zapas czasu na odzyskanie pieniędzy nawet od dłużnika, który chwilowo nie ma majątku.
Co się dzieje po upływie przedawnienia
Przedawnienie nie unieważnia długu. Zobowiązanie przekształca się w tak zwane zobowiązanie naturalne: nadal istnieje, ale dłużnik może uchylić się od zapłaty, podnosząc zarzut przedawnienia. Jeśli mimo przedawnienia zapłaci, nie może później żądać zwrotu, bo świadczył coś, co był winien.
W relacjach między przedsiębiorcami sąd nie bada przedawnienia z urzędu. Jeśli pozwany przedsiębiorca nie podniesie zarzutu, sąd zasądzi należność mimo upływu terminu. Inaczej jest wobec konsumenta: po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi, a sąd uwzględnia to z urzędu (art. 117 par. 2 z indeksem 1 KC). W wyjątkowych wypadkach sąd może jednak, po rozważeniu interesów stron, nie uwzględnić upływu terminu wobec konsumenta.
Najczęstsze pytania o przedawnienie długu
Po ilu latach przedawnia się faktura?
Faktura B2B za towar lub usługę przedawnia się po 3 latach, bo jest roszczeniem związanym z działalnością gospodarczą. Koniec terminu przesuwa się na 31 grudnia roku, w którym mija trzeci rok od wymagalności. Niektóre umowy mają krótsze terminy szczególne, na przykład sprzedaż w zakresie działalności sprzedawcy przedawnia się po 2 latach.
Czy przedawniony dług trzeba spłacić?
Nie ma prawnego przymusu zapłaty przedawnionego długu wobec przedsiębiorcy, bo dłużnik może uchylić się od świadczenia, podnosząc zarzut przedawnienia. Dług jednak nie znika, staje się zobowiązaniem naturalnym. Jeśli dłużnik dobrowolnie zapłaci, nie odzyska tych pieniędzy. Wobec konsumenta sąd sam odmówi zasądzenia przedawnionej należności.
Jak przerwać bieg przedawnienia przed jego upływem?
Bieg przerywa wniesienie pozwu o zapłatę, złożenie wniosku egzekucyjnego albo uznanie długu przez dłużnika, na przykład podpisanie ugody lub prośba o raty. Mediacja i zawezwanie do próby ugodowej od 30 czerwca 2022 roku już tylko zawieszają bieg. Po przerwaniu termin liczy się od nowa. Samo wezwanie do zapłaty nie przerywa biegu, więc gdy zbliża się koniec roku, najpewniej jest złożyć pozew.
Czy nakaz zapłaty się przedawnia?
Roszczenie stwierdzone prawomocnym nakazem zapłaty przedawnia się po 6 latach (art. 125 KC), a nie po trzech. Świadczenia okresowe należne w przyszłości nadal przedawniają się po 3 latach. Bieg tego sześcioletniego terminu przerywa każdy wniosek egzekucyjny, więc konsekwentnie prowadzona egzekucja utrzymuje tytuł w mocy.
Nie czekaj do ostatniego roku
Najczęstszy błąd to odkładanie sprawy, aż dług jest bliski przedawnienia i dłużnik zdążył wyprowadzić majątek. Im szybciej ruszysz z wezwaniem, a potem z pozwem, tym większa szansa na realną zapłatę. Świeże, niesporne roszczenie łatwiej też upłynnić, bo nieprzeterminowaną fakturę można zamienić na gotówkę od razu, zamiast czekać na przelew całe tygodnie. Jeśli dług już się zbliża do granicy, sprawdź nasz szczegółowy poradnik o przedawnieniu faktury i całą ścieżkę odzyskiwania w przewodniku jak odzyskać dług od firmy. Gdy chcesz od razu przerwać bieg, zacznij od skutecznego wezwania do zapłaty, a następnie skieruj sprawę na drogę sądową.
Windykator.ai automatyzuje ten proces: pilnuje terminów płatności, wysyła wezwania i przypomnienia, a gdy dłużnik milczy, przygotowuje dokumenty do sądu, zanim roszczenie zdąży się przedawnić.