W skrócie: włoską firmę windykuje się w trzech krokach: wezwanie po angielsku albo włosku z odsetkami i 40 euro od faktury, formalne wezwanie (diffida ad adempiere) wysłane listem poleconym albo przez PEC, a potem nakaz zapłaty (decreto ingiuntivo) we włoskim sądzie albo europejski nakaz zapłaty. Odsetki między firmami według włoskiego prawa to stopa EBC plus 8 punktów, czyli 10,40% od 1 lipca 2026 r. Dług przedawnia się po 10 latach, a samo pisemne wezwanie przerywa ten bieg.
Ten tekst jest dla polskiej firmy z bezsporną fakturą u odbiorcy z Włoch: producenta mebli z salonem w Mediolanie, dostawcy komponentów dla zakładu pod Bolonią, przewoźnika z frachtem dla spedycji z Werony. Włoscy kupujący słyną z długich terminów, a 90 dni na fakturze to tam częsty widok. Pokazujemy, ile doliczysz do długu, co zrobić, zanim faktura się zestarzeje, i gdzie włoska procedura różni się od polskiej.
Które prawo stosować do faktury dla włoskiego odbiorcy
Najpierw umowa, zamówienie i ogólne warunki. Włoscy kupujący często wysyłają własne condizioni generali di acquisto z wyborem prawa włoskiego i sądu w swoim mieście. Jeżeli prawa nikt nie wybrał, a towar sprzedajesz z Polski, rozporządzenie Rzym I wskazuje prawo sprzedawcy, czyli polskie. Przy usługach decyduje prawo usługodawcy.
| Prawo włoskie | Prawo polskie | |
|---|---|---|
| Odsetki B2B | 10,15% w I półroczu 2026 r., 10,40% od 1 lipca 2026 r. (stopa EBC plus 8 punktów, art. 5 dekretu 231/2002) | 14,00% do 30 czerwca, 13,75% od 1 lipca 2026 r. |
| Rekompensata od faktury | 40 euro bez względu na kwotę (art. 6) | 40, 70 albo 100 euro według kwoty w złotych |
| Termin płatności bez umowy | 30 dni (art. 4) | 30 dni |
| Przedawnienie | 10 lat (art. 2946 kodeksu cywilnego) | 2 lata przy sprzedaży, 3 lata przy innych fakturach, z końcem roku |
| Co przerywa przedawnienie | Także pisemne wezwanie do zapłaty (art. 2943) | Uznanie długu albo czynność przed sądem, samo wezwanie nie |
Wybór prawa zmienia kwotę w piśmie. Weźmy fakturę na 12 000 euro z terminem 31 lipca 2026 r. i wezwanie wysłane 7 października, czyli 68 dni po terminie. Przy prawie włoskim odsetki to 232,50 euro (10,40%) plus 40 euro rekompensaty. Przy prawie polskim 307,40 euro odsetek (13,75%) i 100 euro, bo po średnim kursie NBP z 30 czerwca 2026 r. (4,2963 zł) faktura to 51 555,60 zł, czyli co najmniej 50 000 zł. Obie wersje policzy generator wezwania do zapłaty po angielsku, a próg ryczałtu dla polskiego prawa sprawdzisz w kalkulatorze rekompensaty 40 euro.
Jakie są odsetki za opóźnienie we Włoszech w 2026 roku
Między firmami odsetki za opóźnienie (interessi moratori) to stopa podstawowych operacji refinansujących EBC obowiązująca w pierwszym dniu półrocza plus 8 punktów procentowych. Ministerstwo Gospodarki i Finansów ogłasza ją co pół roku w dzienniku urzędowym: od 1 stycznia 2026 r. stopa EBC wynosiła 2,15%, więc odsetki 10,15%, a od 1 lipca 2,40% i odsetki 10,40% rocznie.
Odsetki biegną od dnia po terminie płatności z mocy prawa, bez wezwania (art. 4 dekretu 231/2002). To ważne, bo we Włoszech zwykle obowiązuje zasada, że dłużnik popada w zwłokę dopiero po formalnym wezwaniu. W transakcjach handlowych tej bariery nie ma. Gdy umowa w ogóle nie ustala terminu, odsetki biegną po 30 dniach od otrzymania faktury.
Strony mogą umówić dłuższy termin. Między firmami do 60 dni wystarczy zapis w umowie, a termin dłuższy niż 60 dni musi być wyraźnie uzgodniony i nie może być rażąco niekorzystny dla wierzyciela. Włoski kupujący, który wpisuje 120 dni w swoje warunki zakupu, często nie ma tego zapisu uzgodnionego, więc warto sprawdzić, co podpisałeś.
Rekompensata 40 euro i koszty windykacji we Włoszech
Za każdą fakturę zapłaconą po terminie wierzyciel dostaje automatycznie 40 euro rekompensaty kosztów odzyskiwania należności (art. 6 dekretu 231/2002). Kwota jest stała, nie zależy od wartości faktury i nie wymaga wezwania. Wyższe, udokumentowane koszty, na przykład włoskiego adwokata, można dochodzić ponad te 40 euro.
Przy kilku fakturach jednego klienta rekompensata należy się od każdej osobno. Wyjątek dotyczy sytuacji, w której kilka faktur częściowych dokumentuje jedną dostawę: wtedy włoski sąd może uznać, że to jedna transakcja i jedna rekompensata.
Diffida ad adempiere, czyli wezwanie, które przerywa przedawnienie
To najważniejsza różnica wobec Polski. Włoski kodeks cywilny przerywa bieg przedawnienia każdym aktem, który stawia dłużnika w zwłoce (art. 2943), a takim aktem jest zwykłe pisemne wezwanie do zapłaty, które dotarło do dłużnika. Od tego dnia biegnie nowe przedawnienie (art. 2945). Sądy wymagają jednak, żeby pismo jednoznacznie żądało zapłaty i wskazywało dłużnika, kwotę oraz fakturę, a wierzyciel umiał udowodnić doręczenie.
Działa to tylko wtedy, gdy umowę rządzi prawo włoskie. Przedawnienie ocenia się według prawa właściwego dla umowy (art. 12 rozporządzenia Rzym I), więc przy prawie polskim wezwanie niczego nie przerywa i trzeba pilnować polskich terminów. Termin przy polskim prawie sprawdzisz w kalkulatorze przedawnienia długu.
Jak wysłać ostateczne wezwanie, żeby miało moc dowodową:
- List polecony za potwierdzeniem odbioru (raccomandata con avviso di ricevimento). Potwierdzenie z poczty to dowód doręczenia, który włoski sąd zna najlepiej.
- PEC, czyli włoska poczta certyfikowana. Każda włoska spółka ma obowiązkowo adres PEC, widoczny w rejestrze przedsiębiorców. Wiadomość wysłana z innej skrzynki PEC ma we Włoszech moc listu poleconego.
- Zwykły e-mail do księgowości, równolegle, żeby pismo trafiło do osoby, która zatwierdza przelewy, a nie tylko do sekretariatu.
Dobre ostateczne wezwanie zawiera numery faktur, kwotę z odsetkami na dzień wysyłki, 40 euro od faktury, termin zapłaty (zwykle 15 dni) i zapowiedź decreto ingiuntivo albo europejskiego nakazu zapłaty.
Decreto ingiuntivo, czyli włoski nakaz zapłaty
Gdy wezwanie nie działa, najszybszą drogą we Włoszech jest decreto ingiuntivo (art. 633 i następne kodeksu postępowania cywilnego). Sąd wydaje nakaz bez rozprawy, na podstawie dowodu na piśmie. Dla przedsiębiorcy dostarczającego towary albo usługi takim dowodem są faktury razem z poświadczonym wyciągiem z ksiąg rachunkowych (art. 634).
Dłużnik ma 40 dni od doręczenia na sprzeciw (opposizione, art. 641). Bez sprzeciwu nakaz staje się wykonalny. Sąd może też nadać mu natychmiastową wykonalność, na przykład gdy wierzyciel przedstawia dokument podpisany przez dłużnika, który potwierdza dług, albo gdy zwłoka grozi wierzycielowi poważną szkodą (art. 642). Wniosek składa się po włosku, przez włoskiego adwokata, bo postępowanie toczy się wyłącznie w tym języku.
| Droga | Gdzie i w jakim języku | Termin na sprzeciw | Kiedy wybrać |
|---|---|---|---|
| Decreto ingiuntivo | Włoski sąd, po włosku, przez adwokata | 40 dni | Bezsporna faktura, dłużnik ma majątek we Włoszech |
| Europejski nakaz zapłaty | Często polski sąd, gdy towar wydano w Polsce, formularz A | 30 dni | Chcesz prowadzić sprawę z Polski i po polsku |
| Pozew w Polsce | Polski sąd według Bruksela I bis | Według trybu | Spór o jakość, kilka faktur, umowa z polskim sądem |
Europejski nakaz zapłaty bez sprzeciwu wykonuje się we Włoszech bez dodatkowej procedury, tak samo jak polski wyrok z zaświadczeniem z art. 53 rozporządzenia Bruksela I bis. Egzekucję prowadzi włoski komornik sądowy (ufficiale giudiziario) na wniosek wierzyciela.
Jak sprawdzić włoską firmę przed windykacją
Zanim wyślesz ostateczne wezwanie, sprawdź kontrahenta w rejestrze przedsiębiorców prowadzonym przez izby handlowe (Registro delle imprese). Wypis (visura camerale) pokazuje formę prawną (S.r.l., S.p.A., S.n.c.), siedzibę, adres PEC i informację o upadłości albo postępowaniu restrukturyzacyjnym. Numer VAT (partita IVA) ma prefiks IT i 11 cyfr, a jego ważność sprawdzisz w VIES.
Gdy firma jest w postępowaniu upadłościowym albo restrukturyzacyjnym, wezwania nie pomogą: wierzytelność zgłasza się w tym postępowaniu, a ostateczne wezwanie i nakaz zapłaty tracą sens.
Firma windykacyjna we Włoszech czy własne pismo
Uczciwie: przy bezspornej fakturze dwa pisma z poprawnie policzonymi odsetkami i 40 euro, wysłane przez samego wierzyciela, kosztują najmniej i często wystarczają, bo włoski kupujący zwykle płaci, gdy widzi, że dostawca zna ustawę. Włoska firma windykacyjna albo adwokat ma sens przy spornej fakturze, dłużniku, który milczy po diffida, i przy decreto ingiuntivo, który i tak wymaga adwokata.
Firmy, które sprzedają do Włoch regularnie, mają zwykle więcej zaległości w kraju niż za granicą. Jeżeli płynność cierpi na długich terminach włoskich klientów, część takich należności można też sprzedać na giełdzie faktur i nie czekać 90 dni na przelew. Polskie faktury prowadzi za to program do windykacji należności: pilnuje terminów, wysyła przypomnienia i wezwania, dolicza odsetki handlowe i rekompensatę, w stałym abonamencie bez prowizji.
Przy dłużnikach z innych krajów pomoże strona windykacja międzynarodowa, a jeśli równolegle masz odbiorcę na północy Europy, zobacz, jak wygląda windykacja w Szwecji, gdzie pisemne wezwanie też przerywa przedawnienie.
Pytania o windykację we Włoszech
Jak odzyskać dług od firmy z Włoch?
Wyślij wezwanie po angielsku albo włosku z odsetkami z dekretu 231/2002 i 40 euro od faktury, a po bezskutecznym ostatecznym wezwaniu (diffida ad adempiere) listem poleconym albo przez PEC złóż wniosek o decreto ingiuntivo we włoskim sądzie albo europejski nakaz zapłaty, często w polskim sądzie. Przy bezspornej fakturze to najszybsza i najtańsza droga.
Jakie są odsetki za opóźnienie we Włoszech?
Między firmami to stopa EBC z pierwszego dnia półrocza plus 8 punktów procentowych (art. 5 dekretu 231/2002). W pierwszym półroczu 2026 r. 10,15%, od 1 lipca 2026 r. 10,40% rocznie. Odsetki należą się od dnia po terminie płatności, bez wezwania.
Czy wezwanie do zapłaty przerywa przedawnienie we Włoszech?
Tak. Każde pisemne wezwanie, które stawia dłużnika w zwłoce i do niego dotarło, przerywa bieg przedawnienia (art. 2943 kodeksu cywilnego), a od tego dnia liczy się nowy termin (art. 2945). Warunek: umowę rządzi prawo włoskie. Przy prawie polskim samo wezwanie nie przerywa przedawnienia.
Po ilu latach przedawnia się dług we Włoszech?
Zwykłe przedawnienie we Włoszech to 10 lat (art. 2946 kodeksu cywilnego) i dotyczy też należności z faktur między firmami. Przy frachcie w przewozie międzynarodowym termin to rok z art. 32 CMR, więc przewoźnik nie powinien czekać z wezwaniem.
Ile dni ma dłużnik na sprzeciw od decreto ingiuntivo?
Czterdzieści dni od doręczenia nakazu (art. 641 kodeksu postępowania cywilnego). Gdy dłużnik ma siedzibę w innym państwie Unii, termin wynosi 50 dni. Bez sprzeciwu nakaz staje się wykonalny, a sąd może nadać mu wykonalność od razu w przypadkach z art. 642.
Czy europejski nakaz zapłaty działa we Włoszech?
Tak. Włochy stosują rozporządzenie 1896/2006, więc polska firma składa formularz A w sądzie właściwym według Bruksela I bis, często polskim, gdy towar wydano albo usługę wykonano w Polsce. Dłużnik ma 30 dni na sprzeciw, a nakaz bez sprzeciwu wykonuje się we Włoszech bez dodatkowej procedury.
W jakim języku wysłać wezwanie do zapłaty do Włoch?
Pierwsze przypomnienie może pójść po angielsku, zwłaszcza do większej firmy z działem zakupów zagranicznych. Ostateczne wezwanie lepiej wysłać po włosku albo w dwóch językach, bo trafi do akt sprawy jako dowód, a decreto ingiuntivo i proces toczą się wyłącznie po włosku.