W skrócie: rumuńską firmę windykuje się w trzech krokach: wezwanie po rumuńsku albo angielsku z odsetkami i 40 euro od faktury, formalne wezwanie (somație) z 15-dniowym terminem, a potem nakaz zapłaty (ordonanța de plată) w rumuńskim sądzie albo europejski nakaz zapłaty. Odsetki między firmami według prawa rumuńskiego to stopa referencyjna Narodowego Banku Rumunii plus 8 punktów, czyli 14,50% rocznie w 2025 i 2026 r. Dług przedawnia się po 3 latach. Przy fakturze w euro trzeba jednak uważać na przepis o 6%.
Ten tekst jest dla polskiej firmy z bezsporną fakturą u odbiorcy z Rumunii: producenta mebli albo opakowań z hurtownią w Bukareszcie, przewoźnika z nieopłaconym frachtem dla spedycji z Timișoary, dostawcy maszyn dla zakładu w Klużu. Pokazujemy, ile doliczysz do długu, który tryb sądowy wybrać i gdzie rumuńska procedura różni się od polskiej tak, że łatwo stracić na niej kilka miesięcy.
Które prawo stosować do faktury dla rumuńskiego odbiorcy
Najpierw umowa, zamówienie i ogólne warunki sprzedaży. Jeżeli wskazują prawo rumuńskie, odsetki liczysz według rumuńskiej ustawy nr 72/2013 o zwalczaniu opóźnień w płatnościach. Jeżeli prawa nikt nie wybrał, a towar sprzedajesz z Polski, rozporządzenie Rzym I wskazuje prawo sprzedawcy, czyli polskie. Tak samo przy usługach: decyduje prawo usługodawcy.
| Prawo rumuńskie | Prawo polskie | |
|---|---|---|
| Odsetki B2B | 14,50% w 2025 i 2026 r. (stopa referencyjna NBR 6,50% plus 8 punktów) | 13,75% od 1 lipca 2026 r. (stopa referencyjna NBP plus 8 punktów) |
| Ryczałt za koszty | 40 euro od faktury, płatne w lejach po kursie z dnia zapłaty (art. 10 ustawy 72/2013) | 40, 70 albo 100 euro od faktury, zależnie od kwoty w złotych |
| Maksymalny termin płatności B2B | 60 dni, dłuższy tylko, gdy klauzula nie jest abuzywna (art. 5) | 60 dni od doręczenia faktury, wyjątki w art. 7 ust. 2 ustawy z 8 marca 2013 r. |
| Przedawnienie | 3 lata (art. 2517 kodeksu cywilnego) | 2 lata przy sprzedaży, 3 lata przy innych fakturach, z końcem roku |
| Nakaz bez rozprawy | Ordonanța de plată, bez limitu kwoty, po obowiązkowym wezwaniu | EPU albo postępowanie nakazowe |
Dla polskiego eksportera bez klauzuli o prawie wybór jest prosty: liczysz polskie odsetki handlowe i polski ryczałt, a rumuński sąd zastosuje je tak samo jak własne. Prawo rumuńskie pojawia się zwykle wtedy, gdy rumuński odbiorca narzucił swoje warunki zakupu.
Ile odsetek doliczysz rumuńskiej firmie w 2026 roku
Według rumuńskiego prawa odsetki za opóźnienie między przedsiębiorcami to stopa referencyjna NBR plus 8 punktów procentowych (art. 3 ust. 2¹ rozporządzenia rządu nr 13/2011, do którego odsyła art. 4 ustawy 72/2013). Dla całego półrocza liczy się stopa z jego pierwszego dnia. NBR trzyma 6,50% od sierpnia 2024 r. i utrzymał ją także w lipcu 2026 r., więc od stycznia 2025 r. odsetki wynoszą 14,50% rocznie. W 2024 r. było to 15,00% w obu półroczach.
Pułapka przy fakturze w euro. Art. 4 tego samego rozporządzenia mówi, że w stosunkach z elementem zagranicznym, gdy stosuje się prawo rumuńskie, a zapłatę zastrzeżono w walucie obcej, odsetki ustawowe wynoszą 6% rocznie. Polska firma, która wystawia fakturę w euro według rumuńskich warunków zakupu, musi się liczyć z tym, że dłużnik albo sąd przyjmie 6%, a nie 14,50%. Różnica jest duża:
| Faktura 4 800 euro, 53 dni po terminie | Odsetki | Ryczałt |
|---|---|---|
| Prawo polskie, 13,75% | 95,84 euro | 70 euro (faktura powyżej równowartości 5 000 zł) |
| Prawo rumuńskie, 14,50% | 101,06 euro | 40 euro |
| Prawo rumuńskie, 6% przy walucie obcej | 41,82 euro | 40 euro |
Wniosek praktyczny: przy stałym odbiorcy w Rumunii wpisz odsetki za opóźnienie wprost do umowy albo warunków sprzedaży. Ustawa 72/2013 stosuje stawkę ustawową tylko wtedy, gdy strony nie umówiły się inaczej, a jasna klauzula zamyka spór o 6%.
Polskie odsetki i rekompensatę dla takiej faktury policzysz w generatorze wezwania do zapłaty po angielsku, który składa gotowe pismo na wszystkie zaległe faktury jednego kontrahenta. Sam próg 40, 70 albo 100 euro sprawdzisz też w kalkulatorze rekompensaty 40 euro.
Wezwanie do zapłaty w Rumunii, czyli somație przed nakazem
W Rumunii pismo do dłużnika ma znaczenie procesowe, a nie tylko grzecznościowe. Zanim złożysz wniosek o nakaz zapłaty (ordonanța de plată), musisz wysłać dłużnikowi formalne wezwanie (somație) przez komornika albo listem poleconym za potwierdzeniem odbioru i z potwierdzeniem treści. Dłużnik ma 15 dni na zapłatę (art. 1015 kodeksu postępowania cywilnego). Bez tego dowodu sąd wniosku nie uwzględni.
Dlatego kolejność wygląda tak:
- Zwykłe przypomnienie e-mailem kilka dni po terminie, z numerami faktur i IBAN-em.
- Somație: pismo z kwotą, odsetkami, 40 euro od faktury i 15-dniowym terminem, wysłane listem poleconym z potwierdzeniem odbioru i treści. Najlepiej po rumuńsku, bo w tym języku toczy się całe postępowanie (art. 18 kodeksu postępowania cywilnego).
- Wniosek o ordonanța de plată, gdy 15 dni minie bez zapłaty.
Somație ma jeszcze jedną zaletę. Rumuński kodeks cywilny uznaje wezwanie dłużnika (punere în întârziere) za czynność przerywającą bieg przedawnienia, pod warunkiem że w ciągu 6 miesięcy wniesiesz sprawę do sądu (art. 2537 i 2540). W Polsce samo wezwanie przedawnienia nie przerywa.
Ordonanța de plată, europejski nakaz zapłaty czy pozew w Polsce
Ordonanța de plată (art. 1014 do 1025 kodeksu postępowania cywilnego) to rumuński odpowiednik naszego nakazu zapłaty. Roszczenie musi być pewne, o ustalonej kwocie i wymagalne, a to opisuje typową niezapłaconą fakturę. Nie ma limitu kwoty. Opłata sądowa to 200 lei, adwokat nie jest obowiązkowy. Sąd wydaje nakaz w ciągu 45 dni i wyznacza dłużnikowi od 10 do 30 dni na zapłatę. Dłużnik może złożyć wniosek o uchylenie (cerere în anulare) w 10 dni od doręczenia, ale ten wniosek nie wstrzymuje egzekucji. Do 200 000 lei sprawę rozpoznaje sąd rejonowy (judecătoria), powyżej sąd okręgowy (tribunal). Ustawa 72/2013 gwarantuje wierzycielom z innych państw UE taki sam dostęp do tej procedury jak rumuńskim.
Europejski nakaz zapłaty działa w Rumunii jak w każdym państwie UE poza Danią. Formularz A składasz w sądzie właściwym według rozporządzenia Bruksela I bis, często w polskim, gdy towar wydano albo usługę wykonano w Polsce. Dłużnik ma 30 dni na sprzeciw, a nakaz bez sprzeciwu wykonuje się w Rumunii bez dodatkowej procedury. Ta droga pozwala ominąć tłumaczenie wniosku na rumuński na etapie wydania nakazu. Szczegóły opisaliśmy na stronie o europejskim nakazie zapłaty.
Pozew w Polsce ma sens, gdy faktura jest sporna albo kwota duża. Polski wyrok wykonuje się w Rumunii bez exequatur, z zaświadczeniem z art. 53 rozporządzenia Bruksela I bis, przez rumuńskiego komornika (executor judecătoresc).
Przy małych kwotach do 10 000 lei bez odsetek i kosztów jest jeszcze rumuńskie postępowanie w sprawach drobnych (cerere cu valoare redusă) na urzędowych formularzach, z opłatą 50 lei do 2 000 lei i 200 lei powyżej.
| Tryb | Kiedy wybrać | Ile trwa i kosztuje |
|---|---|---|
| Ordonanța de plată | Bezsporna faktura, dłużnik milczy | Opłata 200 lei, nakaz w 45 dni, wcześniej somație z 15 dniami |
| Europejski nakaz zapłaty | Bezsporna faktura, chcesz działać po polsku i z Polski | Formularz A, 30 dni na sprzeciw |
| Pozew w Polsce | Spór o jakość, duża kwota | Proces, potem zaświadczenie z art. 53 i komornik w Rumunii |
| Cerere cu valoare redusă | Dług do 10 000 lei | Formularze, opłata 50 albo 200 lei |
Jak sprawdzić firmę z Rumunii przed sądem
Spółkę znajdziesz w krajowym rejestrze handlowym prowadzonym przez ONRC (Oficiul Național al Registrului Comerțului) po numerze CUI, czyli kodzie identyfikacyjnym, który rumuńskie firmy podają na fakturach. Numer VAT zaczyna się od RO i sprawdzisz go w VIES. Najważniejszy jest biuletyn postępowań upadłościowych (Buletinul Procedurilor de Insolvență): jeżeli dłużnik jest w niewypłacalności, wezwanie i nakaz nic nie dadzą, a wierzytelność trzeba zgłosić w postępowaniu upadłościowym.
Sprawdź też, czy masz komplet dokumentów, które rumuński sąd zobaczy we wniosku: zamówienie albo umowę, fakturę, dowód dostawy (CMR, protokół odbioru) i dowód doręczenia somație. Od 2026 r. fakturę dla zagranicznego odbiorcy wystawiasz w KSeF, a kontrahentowi wysyłasz jej wizualizację, więc przy jednym programie do faktur z KSeF masz od razu i numer, i datę wystawienia, której rumuński sąd będzie szukał.
Kiedy oddać sprawę firmie windykacyjnej albo adwokatowi w Rumunii
Uczciwie: przy bezspornej fakturze somație po rumuńsku i wniosek o ordonanța de plată albo europejski nakaz zapłaty polska firma przeprowadzi sama, a opłaty są niskie. Lokalny adwokat albo firma windykacyjna ma sens, gdy dłużnik kwestionuje jakość towaru, przenosi majątek, jest w restrukturyzacji albo trzeba prowadzić egzekucję przez komornika na miejscu. Wtedy prowizja albo honorarium kupuje znajomość sądu i języka.
Najwięcej pieniędzy polskie firmy tracą jednak nie na rumuńskiej procedurze, tylko na czasie. Faktura, o której nikt nie przypomniał przez trzy miesiące, trafia do sądu z dłużnikiem, który zdążył zapłacić wszystkim innym. Dlatego pilnowanie terminów zaczyna się w Polsce: program do windykacji należności przypomina o każdej fakturze, wysyła wezwania z odsetkami i rekompensatą i przechodzi do kolejnego etapu, gdy przelewu nie ma. Przy dłużniku na Litwie ten sam schemat opisuje strona o tym, jak wygląda windykacja na Litwie, a przegląd wszystkich krajów znajdziesz w dziale windykacja międzynarodowa.
Pytania o windykację w Rumunii
Jakie są odsetki za opóźnienie w Rumunii?
Między przedsiębiorcami stopa referencyjna Narodowego Banku Rumunii z pierwszego dnia półrocza plus 8 punktów procentowych, czyli 14,50% rocznie od 2025 r. Gdy umowę z elementem zagranicznym poddano prawu rumuńskiemu, a zapłatę zastrzeżono w walucie obcej, przepis przewiduje 6% rocznie. Strony mogą ustalić odsetki w umowie.
Czy w Rumunii należy się rekompensata 40 euro?
Tak. Art. 10 ustawy 72/2013 daje wierzycielowi 40 euro od każdej faktury zapłaconej po terminie, płatne w lejach po kursie z dnia zapłaty. Należy się od dnia, w którym zaczynają biec odsetki, bez wezwania. Wyższe koszty windykacji, na przykład adwokata, można żądać na podstawie art. 9.
Czy przed nakazem zapłaty w Rumunii trzeba wysłać wezwanie?
Tak, to warunek wniosku. Przed ordonanța de plată wierzyciel wysyła dłużnikowi somație przez komornika albo listem poleconym za potwierdzeniem odbioru i treści, a dłużnik ma 15 dni na zapłatę (art. 1015 kodeksu postępowania cywilnego). Dopiero po tym terminie składasz wniosek do sądu.
Po ilu latach przedawnia się dług w Rumunii?
Po 3 latach (art. 2517 kodeksu cywilnego). Bieg przerywa uznanie długu, pozew, zgłoszenie wierzytelności w upadłości albo wezwanie dłużnika, o ile w ciągu 6 miesięcy od wezwania sprawa trafi do sądu. Przy frachcie w przewozie międzynarodowym termin to rok z art. 32 CMR.
Czy europejski nakaz zapłaty działa w Rumunii?
Tak. Rumunia stosuje rozporządzenie 1896/2006, więc polska firma składa formularz A w sądzie właściwym według Bruksela I bis, często polskim. Dłużnik ma 30 dni na sprzeciw, a nakaz bez sprzeciwu wykonuje rumuński komornik bez dodatkowej procedury.
W jakim języku wysłać wezwanie do zapłaty do Rumunii?
Pierwsze przypomnienie może pójść po angielsku, ale somație przed nakazem zapłaty najlepiej wysłać po rumuńsku. Postępowanie przed rumuńskim sądem toczy się wyłącznie w tym języku (art. 18 kodeksu postępowania cywilnego), a wezwanie trafia do akt jako dowód, więc tłumaczenie i tak będzie potrzebne.