Wniosek o nadanie klauzuli wykonalności: wzór, generator online i opłata sądowa
Wniosek o nadanie klauzuli wykonalności zamienia wyrok albo nakaz zapłaty w tytuł wykonawczy, czyli w jedyny dokument, na podstawie którego komornik może prowadzić egzekucję (art. 776 KPC). W większości spraw nie zapłacisz za niego ani złotówki: od pierwszego wniosku o odpis orzeczenia kończącego postępowanie z klauzulą, złożonego przez stronę, która wszczęła postępowanie, opłaty nie pobiera się w ogóle (art. 77a uksc). Powtarzana w sieci stawka 50 zł dotyczy wyłącznie tytułów spoza sądu i klauzuli rozszerzonej. A jeżeli masz nakaz z e-sądu, wniosek jest zbędny, bo klauzulę nadaje się tam z urzędu (art. 782 § 2 KPC). Generator obok rozstrzyga to za Ciebie i składa gotowe pismo.
Stan prawny: Kodeks postępowania cywilnego, ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Kodeks cywilny.
- Mówi, kiedy wniosek jest zbędny, zamiast kazać Ci go pisać i płacić za nic.
- Liczy opłatę z trzech podstaw naraz: art. 71, art. 77 ust. 1 i art. 77a ustawy o kosztach sądowych.
- Wskazuje właściwy sąd osobno dla tytułu sądowego, elektronicznego i notarialnego.
- Buduje listę załączników, która zmienia się wraz z rodzajem tytułu i zakresem klauzuli.
- Składa gotową treść wniosku z właściwą podstawą prawną, do skopiowania albo wydruku.
Zakres klauzuli (zaznacz tylko, jeśli klauzula ma objąć kogoś spoza tytułu)
Dane do policzenia opłaty
Wierzyciel
Dłużnik
Wniosek jest zbędny
Opłata razem
Termin rozpoznania
3 dni
art. 781(1) KPC, termin instrukcyjny
Egzemplarze
1
Posiedzenie niejawne, bez odpisu dla dłużnika
Z czego składa się opłata
Sąd właściwy
Na co uważać
Załączniki do wniosku
Gotowa treść wniosku
Podstawa: art. 776, 778(1), 781, 781(1), 782, 787, 788 i 795 Kodeksu postępowania cywilnego · art. 71, art. 77 ust. 1 i art. 77a ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych · art. 125 § 1 Kodeksu cywilnego. Generator nie zastępuje porady prawnej.
art. 71, art. 77 i art. 77a ustawy o kosztach sądowych
Opłata od wniosku o nadanie klauzuli wykonalności: 0 zł, 20 zł czy 50 zł
To pytanie generuje najwięcej wyszukiwań w całym temacie i jednocześnie najwięcej błędnych odpowiedzi. Powód jest prosty: opłaty są dwie, wynikają z różnych przepisów i większość poradników miesza je ze sobą. Pierwsza to opłata za samą klauzulę (art. 71 uksc), druga to opłata kancelaryjna za dokument, który sąd Ci wyda (art. 77 ust. 1 uksc). Do tego dochodzi zwolnienie z art. 77a uksc, które w typowej sprawie gospodarczej zeruje cały rachunek. Poniższa tabela pokazuje każdy realny układ.
| Sytuacja | Opłata | Podstawa |
|---|---|---|
| Wygrałeś sprawę, którą sam wytoczyłeś, i po raz pierwszy prosisz o odpis wyroku albo nakazu z klauzulą | 0 zł | art. 77a uksc |
| Drugi i każdy kolejny odpis tego samego orzeczenia z klauzulą (na przykład zgubiony tytuł) | 20 zł za każde rozpoczęte 10 stron | art. 77 ust. 1 pkt 3 uksc |
| Klauzula dla ugody zawartej przed sądem albo przed mediatorem | 20 zł za każde rozpoczęte 10 stron | art. 77 ust. 1 uksc, bo ugoda nie jest orzeczeniem, więc zwolnienie z art. 77a nie działa |
| Klauzula dla aktu notarialnego z oświadczeniem o poddaniu się egzekucji | 50 zł | art. 71 pkt 1 uksc |
| Klauzula przeciwko małżonkowi dłużnika | 50 zł | art. 71 pkt 2 uksc |
| Klauzula na rzecz albo przeciwko następcy prawnemu (na przykład po cesji wierzytelności) | 50 zł | art. 71 pkt 3 uksc |
| Klauzula przeciwko wspólnikowi spółki jawnej, partnerskiej, komandytowej albo komandytowo-akcyjnej | 50 zł | art. 71 pkt 4 uksc |
| Nakaz zapłaty z elektronicznego postępowania upominawczego | wniosku w ogóle nie składasz | art. 782 § 2 KPC, klauzula z urzędu |
Warto zwrócić uwagę na jedną rzecz, którą praktyka odkrywa dopiero przy drugim tytule. Zwolnienie z art. 77a uksc dotyczy pierwszego wniosku i tylko strony, która wszczęła postępowanie. Jeżeli byłeś pozwanym i wygrałeś sprawę o zwrot kosztów procesu, zwolnienie Cię nie obejmuje i płacisz opłatę kancelaryjną. Tak samo, jeżeli kupiłeś wierzytelność już z gotowym wyrokiem: postępowania nie wszczynałeś, więc zapłacisz 50 zł za klauzulę na swoją rzecz z art. 71 pkt 3 uksc plus opłatę za odpis.
art. 782 KPC
Kiedy wniosku w ogóle nie trzeba składać
Zasadą jest, że klauzulę nadaje sąd w składzie jednego sędziego na wniosek wierzyciela (art. 782 § 1 KPC). Od tej zasady są jednak wyjątki i jeden z nich dotyczy najczęściej używanego w windykacji B2B trybu sądowego.
Wyjątek pierwszy
Nakaz z e-sądu
Nakazowi zapłaty wydanemu w elektronicznym postępowaniu upominawczym klauzulę nadaje się z urzędu niezwłocznie po jego uprawomocnieniu się. Nie składasz wniosku, nie płacisz opłaty, tylko czekasz i pobierasz tytuł z systemu razem z jego unikalnym kodem.
art. 782 § 2 KPC
Wyjątek drugi
Sprawy wszczynane z urzędu
Tytułowi wydanemu w postępowaniu, które zostało albo mogło być wszczęte z urzędu, sąd nadaje klauzulę z urzędu. W sprawach gospodarczych o zapłatę praktycznie się to nie zdarza, ale warto wiedzieć, że taka kategoria istnieje.
art. 782 § 1 zdanie drugie KPC
Ale uwaga
Klauzula rozszerzona zawsze na wniosek
Jeżeli klauzula ma objąć kogoś, kogo nie ma w tytule, wniosek jest konieczny także przy nakazie z e-sądu. Wtedy jednak rozpoznaje go nie e-sąd, lecz sąd rejonowy właściwości ogólnej dłużnika.
art. 781 § 1[2] KPC
art. 781 KPC
Wniosek o nadanie klauzuli wykonalności do jakiego sądu
Zły adresat to najczęstsza przyczyna przekazania wniosku i straty dwóch tygodni. Reguła zależy od tego, skąd pochodzi tytuł egzekucyjny, a przy tytułach elektronicznych dodatkowo od tego, czy klauzula ma być zwykła czy rozszerzona.
| Tytuł egzekucyjny | Sąd właściwy | Podstawa |
|---|---|---|
| Wyrok, nakaz zapłaty, postanowienie, ugoda sądowa | Sąd pierwszej instancji, w którym sprawa się toczyła lub toczy. Dopóki akta są w sądzie drugiej instancji, klauzulę nada ten sąd. | art. 781 § 1 KPC |
| Ten sam tytuł, ale klauzula ma objąć małżonka, wspólnika albo następcę prawnego | Sąd pierwszej instancji, nawet jeżeli akta leżą w sądzie odwoławczym. Wyłączenie kompetencji sądu drugiej instancji jest w tych wypadkach wyraźne. | art. 781 § 1 KPC |
| Tytuł elektroniczny (e-sąd) przy klauzuli rozszerzonej | Sąd rejonowy właściwości ogólnej dłużnika. Do wniosku dołącza się dokument uzyskany z systemu teleinformatycznego, na podstawie którego sąd weryfikuje tytuł. | art. 781 § 1[2] i § 1[3] KPC |
| Akt notarialny z poddaniem się egzekucji i inne tytuły spoza sądu | Sąd rejonowy właściwości ogólnej dłużnika, a gdy tej właściwości nie da się ustalić, sąd rejonowy, w którego okręgu ma być wszczęta egzekucja. | art. 781 § 2 KPC |
| Ugoda przed mediatorem | Sąd, który skierował strony do mediacji. Przy mediacji umownej sąd, który byłby właściwy do rozpoznania sprawy. | przepisy o mediacji i zatwierdzeniu ugody |
Czynności w sprawach o nadanie klauzuli tytułom z art. 777 § 1 KPC może wykonywać referendarz sądowy (art. 781 § 1[1] KPC), więc na postanowieniu często zobaczysz jego podpis, a nie sędziego. To nie jest wada. Środkiem zaskarżenia pozostaje zażalenie na zasadach ogólnych.
art. 778(1), 787 i 788 KPC
Klauzula przeciwko komuś, kogo nie ma w wyroku
To najbardziej wartościowa część postępowania klauzulowego dla wierzyciela B2B i jednocześnie najczęściej przegrywana. Można rozszerzyć tytuł na osobę spoza jego treści, ale każda z trzech podstaw ma własny dowód, którego sąd wymaga bezwzględnie. Brak tego dowodu kończy się oddaleniem wniosku, a nie wezwaniem do uzupełnienia.
| Kogo obejmie klauzula | Co musisz udowodnić | Czym to udowodnić |
|---|---|---|
| Wspólnika spółki jawnej, partnerskiej, komandytowej albo komandytowo-akcyjnej (art. 778(1) KPC) | Że egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna albo że jest oczywiste, iż będzie bezskuteczna. | Postanowienie komornika o umorzeniu egzekucji z powodu bezskuteczności albo dokumenty wykazujące brak majątku spółki. |
| Małżonka dłużnika (art. 787 KPC) | Że stwierdzona tytułem wierzytelność powstała z czynności prawnej dokonanej za zgodą małżonka dłużnika. | Dokument wykazujący tę zgodę. Klauzula obejmuje wtedy wyłącznie majątek objęty wspólnością. |
| Następcę prawnego, czyli nabywcę wierzytelności albo spadkobiercę dłużnika (art. 788 KPC) | Że po powstaniu tytułu uprawnienie albo obowiązek przeszły na inną osobę. | Dokument urzędowy albo prywatny z podpisem urzędowo poświadczonym. Zwykła umowa cesji z podpisami stron nie wystarcza. |
Przy wspólnikach jest jeszcze jedna granica, o której poradniki milczą. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 3 października 2017 r. (SK 31/15) uznał art. 778(1) KPC za niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim pozwalał nadać klauzulę przeciwko osobie, która nie była już wspólnikiem w chwili wszczęcia sprawy przeciwko spółce. Wobec byłego wspólnika trzeba więc wytoczyć zwykły proces, a nie skracać drogę postępowaniem klauzulowym. Przy spółce z ograniczoną odpowiedzialnością ta droga nie istnieje w ogóle: tam odpowiedzialność członków zarządu dochodzi się osobnym pozwem, który opisujemy na stronie o odpowiedzialności członków zarządu za długi spółki.
Od orzeczenia do pieniędzy
Co się dzieje po złożeniu wniosku
1
Posiedzenie niejawne
Sąd rozpoznaje wniosek w składzie jednego sędziego, bez rozprawy i bez udziału dłużnika. Nie dostaniesz zawiadomienia o terminie, bo terminu nie ma.
2
Trzy dni na rozpoznanie
Przepis daje sądowi trzy dni od złożenia wniosku (art. 781(1) KPC). Termin jest instrukcyjny, więc realnie bywa to od tygodnia do kilku tygodni, zależnie od obciążenia wydziału.
3
Tytuł wykonawczy
Dostajesz odpis orzeczenia z klauzulą. To jest tytuł wykonawczy w rozumieniu art. 776 KPC i tylko on otwiera drogę do komornika.
4
Wniosek egzekucyjny
Wybierasz komornika i składasz wniosek o wszczęcie egzekucji, dołączając oryginał tytułu wykonawczego. Uważaj na jedno: egzekucji z nieruchomości wniosek nie obejmuje, dopóki nie zażądasz jej wprost (art. 799 § 1 KPC). Kolejność czynności opisuje strona o windykacji sądowej.
Na postanowienie co do nadania klauzuli przysługuje zażalenie (art. 795 § 1 KPC). Twój termin biegnie od dnia wydania Ci tytułu wykonawczego albo ogłoszenia postanowienia odmownego, a termin dłużnika dopiero od doręczenia mu zawiadomienia o wszczęciu egzekucji (art. 795 § 2 KPC). Ta asymetria jest celowa: dłużnik nie ma prawa dowiedzieć się o postępowaniu klauzulowym wcześniej, bo miałby czas wyprowadzić majątek.
Pytania, które ludzie realnie wpisują
Wniosek o nadanie klauzuli wykonalności: najczęstsze pytania
Wniosek o nadanie klauzuli wykonalności ile kosztuje?
Najczęściej nic. Jeżeli sam wniosłeś pozew i po raz pierwszy prosisz o odpis orzeczenia kończącego postępowanie z klauzulą wykonalności, opłaty nie pobiera się w ogóle (art. 77a uksc). Stawka 50 zł z art. 71 uksc dotyczy wyłącznie tytułu innego niż orzeczenie sądu, ugoda sądowa albo nakaz zapłaty oraz klauzuli przeciwko małżonkowi, następcy prawnemu i wspólnikowi spółki osobowej. Poza tym płacisz 20 zł za każde rozpoczęte 10 stron odpisu.
Czy wniosek o nadanie klauzuli wykonalności jest płatny?
Sam wniosek o klauzulę do orzeczenia sądu nie podlega opłacie z art. 71 uksc, bo ten przepis wymienia tytuły inne niż orzeczenie sądu, ugoda sądowa i nakaz zapłaty. Płatny bywa dokument, który sąd Ci wydaje, i to tę opłatę kancelaryjną zeruje art. 77a uksc przy pierwszym wniosku strony, która wszczęła postępowanie. Dlatego dwie osoby w identycznej sprawie mogą zapłacić 0 zł i 20 zł.
Wniosek o nadanie klauzuli wykonalności do jakiego sądu?
Tytułowi pochodzącemu od sądu klauzulę nadaje sąd pierwszej instancji, w którym sprawa się toczyła lub toczy (art. 781 § 1 KPC). Dopóki akta są w sądzie drugiej instancji, klauzulę nada ten sąd. Tytułowi spoza sądu, w tym aktowi notarialnemu z oświadczeniem o poddaniu się egzekucji, klauzulę nadaje sąd rejonowy właściwości ogólnej dłużnika (art. 781 § 2 KPC).
Wniosek o nadanie klauzuli wykonalności w ilu egzemplarzach?
W jednym. Postępowanie klauzulowe toczy się na posiedzeniu niejawnym, w składzie jednego sędziego, bez udziału dłużnika (art. 782 § 1 KPC). Odpisu dla strony przeciwnej nie dołączasz. Warto natomiast zachować własną kopię pisma z prezentatą, bo od daty wydania tytułu biegnie Twój termin na zażalenie.
Czy wniosek o nadanie klauzuli wykonalności doręcza się drugiej stronie?
Nie. Dłużnik nie jest zawiadamiany ani o wniosku, ani o postanowieniu. Dowiaduje się dopiero z zawiadomienia komornika o wszczęciu egzekucji i od tego dnia biegnie jego tydzień na zażalenie (art. 795 § 2 KPC). Gdyby było inaczej, informacja o zbliżającej się egzekucji trafiałaby do dłużnika kilka tygodni przed pierwszym zajęciem.
Czy wniosek o nadanie klauzuli wykonalności przerywa bieg przedawnienia?
Tak. Złożenie wniosku jest czynnością przed sądem przedsięwziętą bezpośrednio w celu zaspokojenia roszczenia, więc przerywa bieg przedawnienia (art. 123 § 1 pkt 1 KC), a bieg nie rusza na nowo, dopóki postępowanie klauzulowe trwa (art. 124 § 2 KC). Ma to praktyczne znaczenie, bo roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem przedawnia się po sześciu latach (art. 125 § 1 KC). Datę policzysz w kalkulatorze przedawnienia długu.
Ile czasu na wniosek o nadanie klauzuli wykonalności?
Przepisy nie wyznaczają terminu na złożenie wniosku. Realną granicą jest przedawnienie roszczenia stwierdzonego orzeczeniem, czyli sześć lat, a przy świadczeniach okresowych należnych w przyszłości trzy lata (art. 125 § 1 KC). Zwlekanie ma jednak własny koszt: majątek dłużnika w tym czasie znika, a odsetki rosną wolniej niż szanse na odzyskanie.
W jakim terminie sąd rozpoznaje wniosek o nadanie klauzuli wykonalności?
Niezwłocznie, nie później niż w terminie trzech dni od dnia złożenia (art. 781(1) KPC). Termin jest instrukcyjny, więc jego przekroczenie niczego nie unieważnia, a w praktyce trzeba liczyć od tygodnia do kilku tygodni. Jeżeli sprawa stoi wyraźnie dłużej, warto złożyć pisemne ponaglenie do przewodniczącego wydziału.
Jak napisać wniosek o nadanie klauzuli wykonalności?
Pismo musi oznaczać sąd, strony, sygnaturę akt i tytuł egzekucyjny, zawierać żądanie nadania klauzuli oraz podpis. Dobrze jest dopisać wniosek o wydanie tytułu bez wzywania do odbioru, bo skraca to sprawę o jedno awizo. Generator na górze strony składa całą treść razem z podstawą prawną i listą załączników dopasowaną do Twojego wariantu.
Wniosek o nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu: właściwość sądu
Sąd rejonowy właściwości ogólnej dłużnika, a gdy tej właściwości nie da się ustalić, sąd rejonowy, w którego okręgu ma być wszczęta egzekucja (art. 781 § 2 KPC). Do wniosku dołączasz wypis aktu, a nie odpis, i płacisz 50 zł. Sąd sprawdzi, czy zdarzenie, od którego akt uzależnia egzekucję, rzeczywiście nastąpiło.
Czy można złożyć ponowny wniosek o nadanie klauzuli wykonalności?
Tak. Zdarza się to przy zgubionym tytule oraz wtedy, gdy potrzebujesz kolejnego tytułu, żeby prowadzić egzekucję z kilku składników majątku równolegle. Drugi i każdy następny odpis jest już płatny, bo zwolnienie z art. 77a uksc dotyczy wyłącznie pierwszego wniosku.
Wniosek o nadanie klauzuli wykonalności w części
Jest dopuszczalny i bywa rozsądny, gdy tytuł obejmuje kilka roszczeń, a Ty chcesz egzekwować tylko część. Klauzula stwierdza, że tytuł uprawnia do egzekucji, i w razie potrzeby oznacza jej zakres, więc sąd może ograniczyć ją do wskazanej kwoty albo pozycji. Zakres opisz w żądaniu wprost, bo sąd nie domyśli się go z uzasadnienia.
Wniosek o stwierdzenie prawomocności i nadanie klauzuli wykonalności
Oba żądania można zgłosić w jednym piśmie i tak się to zwykle robi. Klauzula i tak zakłada wykonalność orzeczenia, ale osobne stwierdzenie prawomocności przydaje się poza egzekucją, na przykład przy wykreśleniu wpisu albo w rozliczeniu podatkowym nieściągalnej wierzytelności. Łączenie ich nie podnosi opłaty za sam wniosek.
Wniosek o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko wspólnikom spółki jawnej
Wymaga wykazania, że egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna albo że jest oczywiste, iż będzie bezskuteczna (art. 778(1) KPC). Najmocniejszym dowodem jest postanowienie komornika o umorzeniu egzekucji. Pamiętaj o granicy z wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 31/15: wobec osoby, która nie była już wspólnikiem w chwili wszczęcia sprawy przeciwko spółce, trzeba wytoczyć zwykły proces.
Zwrot wniosku o nadanie klauzuli wykonalności
Najczęstsze przyczyny to brak opłaty tam, gdzie jest należna, niewskazanie sygnatury akt oraz brak dokumentu wykazującego podstawę rozszerzenia klauzuli. Przy art. 788 KPC sąd nie wzywa do uzupełnienia dowodu przejścia wierzytelności, tylko oddala wniosek, więc dokument z urzędowo poświadczonym podpisem trzeba mieć od razu.
Wniosek o nadanie klauzuli wykonalności w EPU
Nie składa się go, bo nakazowi zapłaty z elektronicznego postępowania upominawczego klauzulę nadaje się z urzędu niezwłocznie po uprawomocnieniu (art. 782 § 2 KPC). Tytuł istnieje wyłącznie w systemie teleinformatycznym, a komornikowi podajesz jego unikalny kod. Więcej o tym trybie znajdziesz na stronie o elektronicznym postępowaniu upominawczym.
Klauzula to koniec drogi sądowej, nie początek problemu
Jeżeli składasz wnioski o klauzulę regularnie, to znaczy, że sprawy trafiają do sądu za późno. Większość faktur, które kończą się nakazem zapłaty, dało się odzyskać sześć miesięcy wcześniej jednym konsekwentnym monitem. Windykator.ai przypomina o każdej fakturze automatycznie, dzwoni do dłużnika, wysyła SMS i wezwanie, a sprawę eskaluje dopiero wtedy, gdy polubowna droga naprawdę się wyczerpie.
Powiązane narzędzia i strony
- Tytuł wykonawczy tłumaczy, czym różni się od tytułu egzekucyjnego i co daje komornikowi.
- Postępowanie nakazowe to najszybsza droga do nakazu zapłaty, który potem zaopatrzysz w klauzulę.
- Pozew o zapłatę opisuje krok wcześniejszy, razem z wymogami formalnymi pisma.
- Kalkulator opłaty sądowej od pozwu liczy opłatę w trzech trybach postępowania.
- Kalkulator przedawnienia długu sprawdza, ile czasu zostało na egzekucję.
- Bezskuteczna egzekucja pokazuje, co zrobić, gdy komornik nic nie znajdzie.
Z bloga